सुनसरीको देवानगञ्जमा दुई समुदायबीच भएको झडपपछि सुरक्षा व्यवस्था थप कडा पारिएको छ । बुधबार बिहानदेखि नेपाली सेनाले हवाई गस्ती सुरु गरेको छ ।
नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाली सेनाले संयुक्त रूपमा सुरक्षा निगरानी बढाएका छन् । प्रभावित क्षेत्रमा कर्फ्यु आदेश यथावत् रहेको छ ।
यसैबीच, घटनाको छानबिनका लागि गठित समिति र जिल्ला सुरक्षा समितिले घटनास्थलको स्थलगत अनुगमन गर्दै मृतक २४ वर्षीय ओमप्रकाश मेहताको परिवारसँग भेट गरेको छ ।
सरकारले घटनाको सत्यतथ्य छानबिन गर्न पाँच सदस्यीय समिति गठन गरी एक साताभित्र प्रतिवेदन बुझाउन निर्देशन दिएको छ ।
माइतीघर डुबानको समस्या समाधानका लागि ढल सफाइ र मर्मतको काम थालिएको छ ।
सडक डिभिजन काठमाडौँले काठमाडौँ महानगरपालिकासँग समन्वय गरेर बुधबारदेखि ढल निकासको भित्री अवस्था पहिचान थालेको हो ।
यसका लागि बुधबार नेपाली सेनाको मुख्यालयको गेटमा डोजर लगाएर ढलको जमिनमाथिको सतह भत्काइएको छ ।
भत्काएर फोहोर सफा गर्ने, साँघुरो भएको ठाउँलाई बढाउने काम गरिने डिभिजन प्रमुख सुबोध देवकोटाले बताए ।
अहिले समस्या नदेखिएको ठाउँमा ड्रेनलाई भविष्यमा पनि सफा गर्न मिल्ने गरेर तयार पारिने उनको भनाइ छ ।
‘हामीले भित्र अवस्था कस्तो छ भनेर खोलेर हेर्छौँ । अवरोध रहेछ भने सफा गर्छौँ । छैन भने अहिले नभएर भएन । पछि हुनसक्ने भएकाले ड्रेनलाई पछि पनि सफा गर्न मिल्ने बनाउँछौँ,’ उनले भने ।
फोहोर जम्मा भएर रहन नदिन आरसीसीको व्यवस्थित ढल बनाउने योजना रहेको सुनाए ।
नेपाली सेना, थापाथली क्याम्पस, तथ्यांक विभागसँग समन्वय गरेरै डुबानको समस्या समाधानका लागि पहल गरिरहेको उनले बताए ।
माइती घर डुबान भएपछि राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका प्रतिकार्य शाखा प्रमुख उपसचिव रामबहादुर केसीको संयोजकत्वमा प्राविधिक समिति गठन गरिएको थियो ।
उक्त समितिको प्रतिवेदनले ढलको पाइप एकातर्फ ठूलो र अर्कोतर्फ साँघुरो भएर, टुकुचा खोलाको सतह बढ्दा पानी सडकमा फर्किएको, कंक्रिट भवन बनेकाले जमिनले पानी सोस्न नपाएको कारणले माइती घर डुबान भएको औँल्याएको थियो ।
बाँकेको कोहलपुर नगरपालिका-३ शान्तिटोलमा निर्माणाधीन सेप्टी ट्यांकीभित्र फसेका तीन जना मजदुरको मृत्यु भएको छ।
प्रहरीका अनुसार बुधबार बिहान दयाप्रसाद थारुको निर्माणाधीन घरको आँगनमा रहेको सेप्टी ट्यांकीमा मजदुरहरू फसेको जानकारी पाएपछि इलाका प्रहरी कार्यालय कोहलपुरबाट प्रहरी नायब उपरीक्षक चक्रबहादुर डमरपालको नेतृत्वमा प्रहरी टोली घटनास्थल पुगेको थियो।
घटनास्थलमा पुगेको प्रहरी टोलीले जेसीबीको प्रयोग गरी ट्यांकी भत्काएर तीनै जनालाई बाहिर निकालेको थियो। उद्धारपछि उनीहरूलाई मृत अवस्थामा फेला पारिएको प्रहरीले जनाएको छ।
मृत्यु हुनेमा कोहलपुर नगरपालिका-३ निवासी करिब ४० देखि ४२ वर्षीय कालु थारु, २६ देखि २७ वर्षीय प्रकाश थारु र ३३ देखि ३४ वर्षीय बिर्जा थारु रहेको प्रहरीले जनाएको छ।
घटनाको वास्तविक कारण पत्ता लगाउन प्रारम्भिक अनुसन्धान भइरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालयले जनाएको छ। मृतकहरूको शव परीक्षणका लागि नेपालगञ्जस्थित भेरी अस्पताल पठाउने तयारी भइरहेको पनि प्रहरीले जानकारी दिएको छ।
निर्माण स्थलमा हुने यस्ता दुर्घटनाबाट हुने मानवीय क्षति न्यूनीकरणका लागि सुरक्षा सावधानी र जोखिम व्यवस्थापनमा ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।
राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलसँग राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेले भेटवार्ता गरेका छन् ।
सभापति लामिछाने बुधबार राष्ट्रपति भवन शीतल निवास पुगेर राष्ट्रपति पौडेलसँग भेट गरेका हुन् ।
भेटका क्रममा लामिछानेले समसामयिक राजनीतिक अवस्था, पछिल्लो राजनीतिक घटनाक्रम तथा सुनसरी घटनाका विषयमा छलफल गरेका छन् ।
त्यसैगरी, पछिल्लो अवस्थाबारे छलफल गर्न आफूले आह्वान गरेको सर्वदलीय बैठकका विषयमा पनि सभापति लामिछानेले राष्ट्रपति पौडेललाई जानकारी गराएका छन् ।
नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री गगनकुमार थापाले धार्मिक सहिष्णुता र सामाजिक सद्भाव नेपालको साझा सम्पत्ति भएकाले यसको संरक्षणका लागि सबै राजनीतिक दल एकमत हुनुपर्ने बताएका छन् ।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)को अग्रसरतामा सुनसरीको पछिल्लो घटनाक्रम र सामाजिक सद्भावका विषयमा बुधबार बसेको सर्वदलीय बैठकपछि सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै उनले वर्तमान संवेदनशील परिस्थितिमा प्रमुख राजनीतिक दलहरूलाई एकै ठाउँमा ल्याउने पहल गरेको भन्दै रास्वपा र सभापति रवि लामिछानेलाई धन्यवाद दिए ।
थापाले धार्मिक सहिष्णुता र सामाजिक सद्भाव कुनै उपहार नभई नेपाली नागरिकको साझा प्रयासबाट आर्जित पूँजी भएको उल्लेख गर्दै यसलाई जोगाउन सबैले संयम, धैर्य र संवादको बाटो अपनाउनुपर्ने बताए ।
‘धार्मिक सहिष्णुता र सामाजिक सद्भाव नेपालको साझा सम्पत्ति हो । यसलाई जोगाउन सबैले संयम, धैर्य र संवादको बाटो अपनाउनुपर्छ,’ उनले भने ।
उनले नेपाली कांग्रेसले यस विषयमा आफ्नो धारणा स्पष्ट पारिसकेको र पार्टीका नेता, कार्यकर्ता तथा स्थानीय जनप्रतिनिधिलाई स्थानीय तहमा संवाद र सद्भावका कार्यक्रम सञ्चालन गर्न निर्देशन दिइसकेको जानकारी दिए ।
प्रभावित जिल्लाहरूमा सर्वदलीय समन्वयलाई थप प्रभावकारी बनाउनुपर्नेमा जोड दिँदै उनले प्रशासन, राजनीतिक दल, सञ्चारमाध्यम र नागरिक समाजले पूर्वतयारीसहित सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्नुपर्ने बताए ।
‘प्रभावित जिल्ला तथा सम्भावित संवेदनशील क्षेत्रमा सर्वदलीय समन्वय र पूर्वतयारीका साथ शान्ति कायम राख्न सबै राजनीतिक दल, प्रशासन, सञ्चारमाध्यम र नागरिकलाई संयुक्त रूपमा अघि बढ्न आग्रह गरेका छौँ । नेपाली कांग्रेसले यस अभियानमा आफ्नो जिम्मेवार भूमिका निरन्तर निर्वाह गर्नेछ,’ उनले भने ।
संकटको समयमा सरकारको उपस्थिति प्रभावकारी नदेखिएको भन्दै उनले सरकार थप सक्रिय र जिम्मेवार बन्नुपर्ने पनि बताए ।
नेपाल सरकारले सुनसरी जिल्लाको देवानगञ्ज गाउँपालिका–३, कप्तानगञ्जमा साउन १० गते भएको घटनाप्रति गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ ।
मंगलबार प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयले प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै उक्त घटनाका पीडित पक्षलाई उचित क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउन र दोषीउपर कडा कानूनी कारबाही गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ ।
सरकारले कुनै पनि समस्या वा विवादको समाधान हिंसा वा मुठभेडबाट सम्भव नहुने उल्लेख गर्दै धार्मिक सहिष्णुता, सामाजिक सद्भाव र आपसी एकता कायम राख्न सबै पक्षलाई आग्रह गरेको छ । साथै, उत्तेजना फैलाउने वा भ्रामक सूचना प्रसारण नगर्न तथा त्यस्ता सूचनाबाट प्रभावित नहुन नागरिकलाई अपिल गरेको छ ।
सरकारले घटनामा ज्यान गुमाएका व्यक्तिप्रति श्रद्धाञ्जली व्यक्त गर्दै घाइते नागरिक तथा सुरक्षाकर्मीहरूको शीघ्र स्वास्थ्य लाभको कामना गरेको छ ।
घटनाको सत्यतथ्य छानबिन गर्न गृह मन्त्रालयले सात दिनभित्र प्रतिवेदन बुझाउने कार्यादेशसहित छानबिन समिति गठन गरेको छ । समितिले आफ्नो काम सुरु गरिसकेको विज्ञप्तीमा उल्लेख गरेको छ ।
कर्णाली प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा मंगलबहादुर शाही नियुक्त भएका छन् । प्रदेश प्रमुख यज्ञराज जोशीले नेपालको संविधानको धारा १६८ को उपधारा (२) बमोजिम शाहीलाई आज मुख्यमन्त्रीमा नियुक्त गरिएको हो ।
यसअघि शाहीले आजै दाबी पेस गरेका थिए । उनले गठबन्धनमा रहेका नेकपा एमालेका ९ र नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का १४ सहित २३ प्रदेश सभा सदस्यको हस्ताक्षरसहित आफूलाई मुख्यमन्त्री बनाउन दाबी पेस गरेका थिए ।
आज नियुक्त भएका शाहीको शपथ भने भोलि मात्रै हुने प्रदेश प्रमुखको कार्यालयले जनाएको छ ।
दक्षिणी छिमेकी भारतबाट प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहलाई दिल्ली भ्रमणको निम्तो आएको छ।
भारतले वालेन्द्रलाई भ्रमणको निमन्त्रणा पठाएको पुष्टि दिल्लीस्थित विदेश मन्त्रालयले मंगलबार गरेको छ ।
भारतीय विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता रणधीर जयसवालले यो कुराको पुष्टि गरेका हुन् । उनले मङ्गलबार पत्रकार सम्मेलनमा बालेनलाई भ्रमणको निम्तो पठाइएको बताए।
काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले सुनसरीसहित पूर्वी नेपालका जिल्लामा हालै भएको संवेदनशील घटनाप्रति गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ । पार्टीले उक्त घटनाले सिर्जना गरेको तनावपूर्ण परिस्थितिप्रति दुःख व्यक्त गर्दै शान्ति, सामाजिक सद्भाव र कानुनी प्रक्रियामार्फत समस्याको समाधान खोज्न आग्रह गरेको छ ।
पार्टीका सभापति रवि लामिछानेद्वारा जारी विज्ञप्तिमा घटनामा ज्यान गुमाएकाप्रति श्रद्धाञ्जली व्यक्त गर्दै शोकसन्तप्त परिवारप्रति समवेदना प्रकट गरिएको छ । साथै, घाइते भएका नागरिक तथा सुरक्षाकर्मीहरूको शीघ्र स्वास्थ्य लाभको कामना गरिएको छ ।
रास्वपाले कुनै पनि समस्या, असन्तुष्टि वा विवादको समाधान हिंसा र मुठभेडबाट सम्भव नहुने उल्लेख गर्दै नेपाली समाजको बहुलवादी संस्कृति, आपसी एकता, सहिष्णुता र सामाजिक सद्भावलाई जोगाउन सबै पक्षलाई जिम्मेवार बन्न आग्रह गरेको छ ।
विज्ञप्तिमा साम्प्रदायिक वा सामाजिक सद्भावमा खलल पुग्ने गतिविधिबाट टाढा रहन आम नागरिक, नागरिक अगुवा, धार्मिक तथा सामाजिक व्यक्तित्व र सरोकारवाला पक्षलाई अपिल गरिएको छ । साथै, अफवाह र उत्तेजनाको पछि नलागी उच्च संयमता अपनाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याइएको छ ।
रास्वपाले वर्तमान परिस्थितिमा शान्ति सुरक्षा कायम गर्न, नागरिकको जिउधनको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न तथा अवस्था सामान्य बनाउन नेपाल सरकार र स्थानीय प्रशासनसँग निरन्तर सहजीकरणमा रहेको जनाएको छ ।
पार्टीले घटनाको स्वतन्त्र, निष्पक्ष र द्रुत छानबिन गरी दोषीमाथि कडा कानुनी कारबाही गर्न तथा पीडितलाई उचित न्याय, क्षतिपूर्ति र निःशुल्क उपचारको व्यवस्था गर्न सरकारसँग माग गरेको छ ।
विज्ञप्तिमा रास्वपा शान्ति, न्याय र सामाजिक सद्भावको पक्षमा दृढ रहेको उल्लेख गर्दै संवादमार्फत समस्याको शान्तिपूर्ण समाधान खोज्न आवश्यक सकारात्मक भूमिका निर्वाह गर्न पार्टी निरन्तर छलफलमा रहेको जनाइएको छ ।
साथै, घटनालाई कुनै पनि बहानामा राजनीतिकरण नगर्न सबै राजनीतिक दल तथा सम्बद्ध पक्षसँग आग्रह गरिएको छ । रास्वपाले आफ्ना स्थानीय समिति तथा सम्पूर्ण पार्टी पंक्तिलाई शान्ति र सामाजिक सद्भाव कायम राख्न सहयोगी भूमिका निर्वाह गर्न निर्देशन दिएको जनाएको छ ।
उज्यालो नेपाल पार्टीका अध्यक्ष कुलमान घिसिङले मन्त्रीहरुको स्वकीय सचिव र सल्लाहकारले मन्त्रालय भरिएको आरोप लगाएका छन् ।
आज आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा उनले हाल केही मन्त्रीहरूले पाँचदेखि सात जनासम्म तलबसहितका स्वकीय तथा दर्जनौँ तलबविहीन स्वकीय राखेको आरोप लगाएका हुन् । मन्त्रीको स्वकीय सचिव र सल्लाहकारले मन्त्रालयका कर्मचारीका लागि बस्ने ठाउँ अभाव भइरहेको गुनासो आएको उनले बताए ।
सरकारले मन्त्रालयको संख्या घटाएर सरकारी खर्च कटौती गर्ने उद्देश्य राखे पनि स्वकीय र सल्लाहकारको संख्या बढाएर उल्टै खर्च बढाएको बताए । स्वकीय र सल्लाहकारको हस्तक्षेपले कर्मचारीतन्त्रको मनोबल समेत कमजोर हुँदै जाने भएकोले सरकारले यसतर्फ ध्यान दिनुपर्ने उनको भनाई छ ।
स्वकीय सचिव र सल्लाहकारको बढ्दो संख्या सुशासन, सरकारी खर्च नियन्त्रण र प्रशासनिक कार्यसम्पादनका लागि चुनौती बनेको उनले बताए । घिसिङले आफू मन्त्री हुँदा तीनवटा मन्त्रालय सम्हाल्दा तलबसहित एक जना मात्र स्वकीय सचिव र बिना पारिश्रमिक एक जना सल्लाहकार राखेको उल्लेख गरे ।
‘अब मैले अहिले सुनिरहेको छु मन्त्रीहरूले ५–७ जनासम्म तलबै दिएर स्वकीयहरू राखेको र तलब नदिएर राखेको चाहिँ अझ २०–३० जना छन् रे । अब त्यो कसरी व्यवस्थापन गर्नुभएको छ, मन्त्रालयको साथीहरूसँग बुझ्दा खेरी मन्त्रालयको सहसचिव र अरू साथीहरूलाई बस्ने ठाउँ छैन,’ उनले भने, ‘ स्वकीय तलब दिएर र नदिएर राखिएका सल्लाहकारहरू र स्वकीयहरूले मन्त्रालयको पुरै फ्लोरहरू नै भरेको छ भन्ने मैले सुनेको छु । यो राम्रो विषय होइन । सरकारले यसलाई गम्भीर रूपमा समीक्षा गर्नुपर्छ ।’
उनले अगाडि भने, ‘मन्त्रीहरूको सल्लाहकारहरू धेरै राख्दा खेरि धेरै किसिमको इन्फ्लुएन्सहरू पनि बढ्न सक्ने सम्भावना हुन्छ । त्यसले गर्दा खेरि जनतासँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिन नसकिने तर स्वकीय र सल्लाहकारको भूमिकामा रहने साथीहरूले मन्त्रालयका विभागका सचिवदेखि लिएर कर्मचारीहरूलाई अझ धेरै ओभरटेक गर्ने जस्तो कुरा गुनासोहरू पनि हामीले सुनेका छौ । ब्युरोक्रेसी भनेको एउटा हाइरार्कीमा चल्ने संयन्त्र हो । त्यो संयन्त्रलाई निराश बनाएर, निरुत्साहित पारेर बाहिरबाट बढी हस्तक्षेप भयो भने त्यसले सुशासन कायम गर्न गाह्रो हुन्छ ।’
उनले सांसदलाई स्वकीय सचिव उपलब्ध गराउने व्यवस्थाप्रति पनि प्रश्न उठाए । सक्षम र योग्य व्यक्तिलाई नियुक्त गरेर सांसदको कार्यक्षमता बढाउने उद्देश्य भएमा स्वकीय सचिव राख्ने व्यवस्था सकारात्मक हुन सक्ने भएपनि व्यवहारमा अधिकांशले आफ्ना निकटका व्यक्तिलाई रोजगारी दिलाउने माध्यमका रूपमा प्रयोग गरेको उनको आरोप छ ।
उनले सांसदहरू सेवाभावका साथ राजनीतिमा आएकोले छुट्टै सरकारी सुविधा थप्नुको सट्टामा आवश्यक परे आफ्नै तलबभित्रबाट स्वकीय सचिव राख्न सक्नुपर्ने बताए । मन्त्रीका हकमा पनि विगतदेखि रहेको सीमित संख्याको व्यवस्थाभन्दा बढी स्वकीय र सल्लाहकार राख्ने प्रवृत्ति गलत भएको उनको भनाई छ ।
स्वकीय सचिव र सल्लाहकारसम्बन्धी व्यवस्थालाई व्यवस्थित गर्दै सरकारी खर्च नियन्त्रण, प्रशासनिक अनुशासन र सुशासनलाई प्राथमिकता दिन उनले सरकारसँग आग्रह गरे ।
