नियमित समयभन्दा दुई वर्षअघि प्रतिनीधिसभा सदस्य निर्वाचन फागुन २१ मा हुँदैछ। गत भदौ २३ र २४ गतेको जेनजी आन्दोलनपछि बदलिँदो राजनीतिक परिवर्तनका बिच हुन लागेको निर्वाचनमा दल र नेताहरुको जनमत परीक्षण हुने छ। केही निर्वाचन क्षेत्रमा पुराना दलका शीर्ष एवं अनुभवी नेताहरू र नयाँ दलका उदयीमान नेताहरुबिच कडा प्रतिस्पर्धा हुने संकेत देखिएको छ।

झापा–५, सर्लाही–४, रौतहट–१, चितवन–२ र रुकुम पूर्वमा नेपाली कांग्रेस, नेकपा (एमाले), नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा), राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) लगायत दलबिच नै मुख्य र रोचक प्रतिस्पर्धा हुने देखिन्छ। निर्वाचन आयोगमा दर्ता भएका दल र उम्मेदवारको संख्याले यस पटकको चुनावलाई विगतको भन्दा फरक हुने छ। चुनावी मेदानमा धेरै दल र स्वतन्त्र उम्मेदवार उत्रिएकाले जनमत विभाजन हुने सम्भावना छ।

पुराना र ठुला दलहरू आ–आफ्नो संगठनात्मक बलमा मत माग्न मतदाताको घरदैलोमा पुगिरहेका छन्। निर्वाचनमा कांग्रेसले स्थिरता र लोकतान्त्रिक मूल्यलाई प्राथमिकता साथउठाएको छ। एमालेले राष्ट्रियता, विकास र नेतृत्व क्षमताको मुद्दा अघि सारेको छ। नेकपाले सामाजिक न्याय र समावेशी विकासलाई मूल अजेन्डा बनाएको छ। रास्वपा र अन्य नयाँ दलहरू पुराना दलका नेताहरुको आलोचना गर्दै जनआक्रोशलाई आफ्नो पक्षमा पार्न सक्रिय छन्।

प्रारम्भिक प्रचारप्रसार र घरदैलोका क्रममा रास्वपाका वरिष्ठ नेता बालेन्द्र साहसहित केही स्वतन्त्र उम्मेदवारप्रति मतदाताको आकर्षण देखिएको छ, जसले परम्परागत दलका उम्मेदवारलाई दबाबमा पारेको छ। यसलाई २०६४ सालको संविधानसभा निर्वाचनमा तत्कालीन नेकपा माओवादीले प्राप्त गरेको सफलतासँग जोडेरसमेत हेर्न थालिएको छ।

विद्रोह त्यागेर शान्ति प्रक्रियामा प्रवेश गरेको नेकपा माओवादी त्यो चुनावमा ठुलो दल बन्न सफल भएको थियो। निर्वाचनबाछ ठुलो दल बन्न सफल भए पनि उसले सरकार बनाउन चाहिने बहुमत भने पाएन। फागुनमा हुने निर्वाचनबाट पनि बहुमतको एकल सरकार बनाउन कुनै दललाई जनमत मिल्ने सम्भावना कम र संयुक्त सरकार बन्ने विश्लेषण पनि गर्न थालिएको छ।

यस पटक निर्वाचनमा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली, कांग्रेस सभापति गगनकुमार थापा, नेकपाका संयोजक पुष्पकमल दाहाल र सहसंयोजक माधवकुमार नेपाल तथा रास्वपा सभापति रवि लामिछानेले फरकफरक चुनौती सामना गर्नुपर्ने देखिन्छ। ओलीमाथि जेनजी आन्दोलन दबाएको आरोप छ।

थापालाई आफ्नै पार्टीभित्रैबाट असहयोग हुने खतरा छ। दाहालमाथि पार्टी एकताका नाममा माओवादलाई विसर्जन गरेको र सशस्त्र द्वन्द्वका घाइते र सहिदलाई बेवास्ता गरेको आरोप छ। नेपालविरुद्धको भ्रष्टाचार मुद्दा अदालतमा विचाराधीन छ। लामिछानेमाथि सहकारी ठगीको आरोप छ। रास्वपा वरिष्ठ नेता साहमाथि पनि मेयरको कार्यकाल पूरा नगरी बिचैमा काठमाडौंका जनतालाई धोका दिएको आरोप छ। निर्वाचनका क्रममा उनीहरूले यी आरोप र चुनौतीको सामना गर्नुपर्ने छ।

झापा–५: दबाबमा ओली

एमाले अध्यक्ष तथा पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली २०४८ सालदेखि चुनाव लड्दै आएको झापा–५ मा यस पटक रास्वपा वरिष्ठ नेता बालेन्द्र साहले पनि उम्मेदवारी दिएका छन्। काठमाडौंका मेयरबाट राजीनामा दिएर साह साह प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन लड्न झापा–५ पुगेका हुन्।

ओलीको गृह क्षेत्रमा साह पुगेपछि चुनावी माहोल तातिएको छ। झापाबाट २०४८ देखि चुनाव लड्दै आएका ओलीले एक पटकबाहेक निर्वाचन जित्दै आएका छन्। रास्वपाले भावी प्रधानमन्त्रीका रूपमा अघि सारेका साहलाई ओलीको प्रतिस्पर्धामा उतारेको हो , एमालेले पनि ओलीलाई भावी प्रधानमन्त्रीका रुपमा अघि सारेको छ। झापा–५ मा साहको उम्मेदवारीले ओलीमाथि चुनौती थपिएको छ।

संविधानसभा सदस्य निर्वाचन, २०६४ बाहेकका सबै चुनावमा सहज जित निकाल्दै आएका ओलीका लागि यस पटक एमालेभित्रको आन्तरिक असन्तुष्टि पनि चुनौती बन्न सक्छ। ओलीको कार्यशैलीप्रति असन्तुष्ट नेताहरू खुलेर बोल्न नसके पनि त्यसले चुनावी नतिजामा असर पार्न सक्छ। केही दिनअघि मात्र ओलीकै क्षेत्रका युवा नेता राजेश प्रसाईंले एमाले छाडेका छन्। रास्वपाले साह झापा–५ बाट उम्मेदवार बन्नुलाई ‘गौरवको विषय’ भनेको छ। एमालेले भने आफ्नो पार्टी संगठन बलियो रहेकाले साहको उम्मेदवारीले चुनावी परिणाममा खासै असर नपर्ने अर्थात् जित ओलीकै हुने दाबी गर्दै आएको छ। एमालेले जे भने पनि साहको उपस्थितिले ओली दबाबमा परेको देखिन्छ।

ओलीलाई जित निकाल्न स्थानीय भएको सुविधा छ। उनले झापामा गरेका विकास निर्माणका कामहरू पनि प्रशस्त छन्। नयाँ पुस्ताका साहमाथि युवा आकर्षण देखिन्छ। युवा जोश भएका कारण उनी अधिकतम खटिन र दौडधुप गर्न सक्छन्।यस पटक झापा–५ मा कडा प्रतिस्पर्धा हुने र थोरै मतान्तरले हारजित हुने विश्लेषण विश्लषेकहरूले गर्न थालेका छ। २०६४ सालमा ओलीलाई तत्कालीन नेकपा माओवादीका विश्वदीप लिङदेनले पराजित गरेका थिए। त्यसबेला ओलीलाई पराजित गरेपछि राष्ट्रिय राजनीतिमा चर्चा बटुलेका लिङदेन गुमनाम छन्।

अघिल्लो निर्वाचनमा ओली ५२ हजार ३१९ मतसहित विजयी भएका थिए। उनका निकटतम प्रतिस्पर्धी कांग्रेसका खगेन्द्रपाण्डव अधिकारीले २३ हजार ७४३ मतमा रोकिएका थिए। त्यस्तै रास्वपा उम्मेदवार सुरेशकुमार पोखरेलले ११ हजार ७४८ मत पाएका थिए। झापामा समानुपातिकतर्फ पहिलो भएको एमालेले ३५ हजार ८७२ मत पाएको थियो। समानुपातिकतर्फ रास्वपाले १८ हजार २०५ र कांग्रेसले १६ हजार ८५९ मत पाएका थिए। झापा–५ मा १ लाख ६३ हजार ३७९ मतदाता छन्। जसमा करिब करिब १० हजार नयाँ मतदाता छन्।

सर्लाही–४: थापालाई सिंह चुनौती

कांग्रेसभित्रको रस्साकस्सीबिच विशेष महाधिवेशनबाट सभापति बनेपछि उत्साहपूर्वक मधेस झरेर सर्लाही–४ बाट उम्मेदवारी दिएका गगनकुमार थापालाई जित निकाल्न रास्वपाबाट उम्मेदवार बनेका स्थानीय नेता अमरेशकुमार सिंह चुनौती बनेका छन्। सिंहको विगत कांग्रेस पृष्ठभूमि हो। अघिल्लो निर्वाचनमा कांग्रेसबाट टिकट नपाएपछि उनले स्वतन्त्रबाट जित निकालेका थिए। यसअघि लगातार तीन पटक जित निकालेको काठमाडौं–४ छाडेर थापा सर्लाही–४ पुगेका हुन्। थापालाई पार्टी सभापति भएको नाताले पनि अन्य निर्वाचन क्षेत्रमा पुग्नुपर्ने बाध्यता छ। उनी अहिले देश दौडाहमा छन्। थापालाई कांग्रेसले भावी प्रधानमन्त्रीका रुपमा अगाडि सारेको छ।

सर्लाही–४ कांग्रेसको प्रभाव क्षेत्र मानिन्छ। यो क्षेत्रमा २०४८, ५१ र ५६ सालमा कांग्रेसले जित निकालेकोमा २०६४ मा भने जनमत मधेसी जनअधिकार फोरमको पक्षमा गयो। २०७० र ७४ का चुनावमा कांग्रेसबाट सिंह निर्वाचित भए। २०७९ को चुनावमा स्वतन्त्र उम्मेदवार बनेका सिंहले कांग्रेसका नागेन्द्र राय यादवलाई पराजित गरेका थिए। सिंहले २० हजार १७ र यादवले १८ हजार २५२ मत पाएका थिए। थापाले यही क्षेत्रलाई रोजेका छन्। थापा काठमाडौं–४ भन्दा सर्लाही–४ जित निकाल्न सहज ठानेर त्यहाँ गएको बताइन्छ।

सर्लाही–४ बाट २०४८ र ५१ को निर्वाचनमा कांग्रेसका नेता महन्थ ठाकुर निर्वाचित भएका थिए। २०५६ को चुनावमा कांग्रेसका नागेन्द्र राय यादव निर्वाचित भएका थिए। २०६४ सालको संविधानसभा निर्वाचनमा ठाकुर कांग्रेस छाडेर यही क्षेत्रमा तराई मधेस लोकतान्त्रिक पार्टीबाट उम्मेदवार भए पनि मधेसी जनअधिकार फोरमका शिवपूजन यादवबाट पराजित भएका थिए। २०७० मा ठाकुर र शिवपुजनलाई पराजित गरी सिंह निर्वाचित भएका थिए।

विगतमा सर्लाहीबाट उम्मेदवार बनेका झलनाथ खनाल र सूर्यबहादुर थापाले पराजय भोगेका थिए। यस पटक सर्लाही–४ मा एक लाख २१ हजार १२ मतदाता छन्।

रुकुम पूर्व: दाहालविरुद्ध सहिद पुत्र

हरेक निर्वाचनमा क्षेत्र फेर्दै आएका नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का संयोजक पुष्पकमल दाहाल यसपालि सुरक्षित स्थान खोज्दै रुकुम पूर्व पुगेका छन्। रुकुम पूर्वबाट उम्मेदवार बनेका दाहालविरुद्ध ‘माओवादी जनयुद्ध’का सहिदपुत्र सन्दीप पुनले उम्मेदवारी दिएका छन्। प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीबाट पुन उम्मेदवार बनेका हुन्। यो पार्टी दाहाल नेतृत्वको तत्कालीन नेकपा माओवादी केन्द्रबाट अलग भएका जनार्दन शर्मालगायतले गठन गरेका हुन्। पुनलाई एमालेको समेत समर्थन छ। यसकारण दाहालका लागि पुन चुनौती बनेका छन्। संसदीय राजनीतिमा आएपछि दाहालका लागि यो पाँचौं निर्वाचन हो। संघीय प्रतिनिधिसभातर्फ एउटा मात्रै निर्वाचन क्षेत्र रहेको रुकुम पूर्वमा २०७९ को निर्वाचनमा तत्कालीन माओवादी केन्द्रका नेता पूर्णबहादुर घर्ती विजयी भएका थिए। घर्तीले निकटतम प्रतिस्पर्धी एमालेका कैलाशकुमार मल्ललाई ३ हजार ९४९ मतान्तरले पछि पारेका थिए। घर्तीले १२ हजार २६२ र मल्लले ५ हजार २११ मत पाएका थिए।

रूकुम पूर्व द्वन्द्वकालमा माओवादीको आधार इलाका हो। माओवादी शान्ति प्रक्रियामा आएपछिका चारवटा निर्वाचन उसैले जितेको छ। रुकुम पूर्वमा ‘जनयुद्ध’को स्मृति अझै ताजा छ। त्यहाँका धेरै परिवार प्रत्यक्ष रूपमा जनयुद्धसँग जोडिएका छन्।

पूर्वप्रधानमन्त्रीसमेत रहेका दाहालले जनयुद्धको आधारभूमि र सहयोद्धाहरूलाई भुल्न नसकेर आफू यसपालि रुकुम पूर्व आएको प्रष्टीकरण दिइरहेका छन्। माओवादी जनयुद्धको रहेकाले रुकुम पूर्वले आफूलाई जिताउने दाहालको विश्वास छ तर यस पटकको चुनाव त्यति सहज छैन।

राज्य पुनर्संरचनाका क्रममा बनेको रुकुम पूर्व कान्छो जिल्ला हो। रुकुमलाई टुक्राएर पूर्व र पश्चिम बनाइएको हो। रुकुम पूर्वमा तीनवटा मात्र स्थानीय तह छन्। रुकुम पूर्वमा कांग्रेसबाट कुसुमदेवी थापामगर, एमालेबाट लीलामणि गौतम, रास्वपाबाट लखनकुमार थापाचुनावी मैदानमा छन्। एमालेले प्रलोपाका उम्मेदवार पुनलाई समर्थन गरेको छ। यो तालमेल दाहालका लागि चुनौती बन्न सक्ने विश्लेषण पनि गर्न थालिएको छ।

दाहाल २०६४ सालमा भएको संविधानसभा सदस्य निर्वाचनमा रोल्पा–२ र काठमाडौं–१० बाट विजयी भएका थिए। दोस्रो संविधानसभा निर्वाचन, २०७० मा दाहाल काठमाडौं–१० र सिरहा–५ बाट उम्मेदवार बनेका दाहाल सिरहाबाट झिनो मतान्तरले विजयी भएका थिए। दाहाल २०७४ सालमा चितवन–३ बाट २०७९ मा गोरखा–२ बाट विजयी भएका थिए। दाहाललाई ७४ मा एमाले र ७९ मा कांगे्रसको समर्थन (गठबन्धन) थियो।

रौतहट–१: दोहोरिएलान् नेपाल?

रौतहट–१ बाट उम्मेदवार बनेका नेकपाका सहसंयोजक तथा पूर्वप्रधानमन्त्री माधव नेपाललाई जित निकाल्न एमालेका अजयकुमार गुप्ता र कांग्रेसका अनिल झा चुनौती बन्न सक्छन्। एमालेबाट अलग भएपछि २०७९ सालको निर्वाचनमा नेपालले नेकपा एकीकृत समाजवादीबाट यही क्षेत्रबाट जित निकालेका थिए। यस पटक उनले जित निकाल्न एमालेका गुप्ता र कांग्रेसका झा दुवैलाई पछाडि पार्नुपर्छ। अघिल्लो निर्वाचनमा नेपाललाई कांग्रेस, तत्कालीन नेकपा माओवादी केन्द्रलगायतको समर्थन थियो। अन्य दलसमेतको समर्थनमा नेपाल ३३ हजार पाँच सय २२ मत ल्याएर निर्वाचित भएका थिए। उनका निकटतम प्रतिस्पर्धी एमालेका गुप्ताले २६ हजार ९२२ मत पाएका थिए। त्यस्तै यही क्षेत्रबाट चुनाव लडका जनमत पार्टीका राजेन्द्रप्रसाद साहले १४ सय ११ मत पाएका थिए।

रौतह–१ मा गौर नगरपालिका, राजदेवी नगरपालिका, माधवनारायण नगरपालिका, दुर्गा भगवती गाउँपालिका र यमुनामाई गाउँपालिका, गढीमाई नगरपालिकाका ३ वटा र गरुडा नगरपालिकाका एउटासहित ४१ वटा वडा पर्छन्। २०७९ को स्थानीय तह निर्वाचनमा २२ वटा वडामा हालको नेकपा, ९ वटा वडामा कांग्रेस, ६ वटा वडामा जसपा नेपाल, ३ वटा वडामा एमाले र एउटा वडामा स्वतन्त्र उम्मेदवारले अध्यक्ष जितेका छन्। गौर नगरपालिकाको प्रमुख तथा उपप्रमुख, राजदेवी नगरपालिकाको प्रमुख र उपप्रमुख, दुर्गा भगवती गाउँपालिकाको अध्यक्ष तथा उपाध्यक्ष नेपाल आबद्ध नेकपाका छन्। यस पटक कांग्रेसले झालाई उम्मेदवार बनाएपछि नेपालमाथि चुनौती थपिएको हो।

नेपाल रौतहट– १ बाट पटक–पटक निर्वाचित नेता हुन्। २०५६ र २०७० सालको चुनाव पनि उनले यही क्षेत्रबाट जितेका थिए। २०७४ मा नेपाल काठमाडौं २ बाट निर्वाचित भएका थिए।

चितवन–२: प्रश्नहरूको घेरामा लामिछाने

सहकारी ठगी आरोपमा पाँच वटा अदालतमा मुद्दा खेपिरहेका रास्वपा सभापति रवि लामिछाने चितवन–२ बाट उम्मेदवार छन्। जित सहज भए पनि उनले धेरै प्रश्न र आलोचनाको सामाना गर्नुपर्नेछ। लामिछाने यसै क्षेत्रबाट २ पटक निर्वाचित भइसकेका छन्। उम्मेदवारी दर्ताकै दिन पर्सा जिल्ला अदालतमा सहकारी ठगीसम्बन्धी मुद्दाको सुनुवाइ भएका कारण वीरगन्ज पुग्नुपरेकाले लामिछानेले वारेसमार्फत उम्मेदवारी दर्ता गराएका हुन्।

चितवन–२ मा यस पटक नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले र नेकपाले नयाँ अनुहारलाई उम्मेदवार बनाएका छन्। कांग्रेसले महिला अधिकारकर्मी तथा बालबालिकाको क्षेत्रमा ३५ वर्षदेखि काम गर्दै आएकी मीना खरेललाई उम्मेदवार बनाएको छ। भरतपुर महानगरपालिका–४ घर भएकी खरेल जिल्लामा परिचित छन्।

एमालेबाट युवा नेता अस्मिन घिमिरे उम्मेवार छन्। एमाले बागमती प्रदेश कमिटी सदस्य घिमिरे जनवादी गायक पनि हुन्। उनी अनेरास्ववियुबाट पार्टी राजनीतिमा आएका हुन्। उनी युवा माझ प्रिय मानिन्छन्। नेकपाले प्रताप गुरूङलाई उम्मेदबार बनाएको छ।

इच्छाकामना गाउँपालिका, कालिका नगरपालिका र भरतपुर महानगरपालिकाका १० वटा वडा समेटिएको चितवन–२ बाट लामिछाने पहिलो पटक २०७९ को निर्वाचनमा ४९ हजार २ सय ६४ मत पाएर प्रतिनिधिसभा सदस्यमा निर्वाचित भएका थिए। उनका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी कांग्रेसका उमेश श्रेष्ठले १४ हजार ९८३ मत प्राप्त गरेका थिए। त्यस्तै एमालेका कृष्णभक्त पोखरेलले १४ हजार ६६७ भोट पाएका थिए। त्यसपछि उनी उपप्रधान एवं गृहमन्त्री बने।

नागरिकता विवादमा परेको मुद्दामा सर्वोच्च अदालतबाट भएको आदेशसँगै उनको सांसद पद खारेज भएको थियो। त्यसपछि जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौंबाट पुनः नेपाली नागरिकता लिएका लामिछाने २०८० वैशाखमा चितवन–२ मा भएको उपनिर्वाचनबाट ५४ हजार १७६ मतसहित पुनः निर्वाचित भए। उनका निकटतम प्रतिस्पर्धी नेपाली काग्रेसका जितनारायण श्रेष्ठले ११ हजार ११४ र एमाले रामप्रसाद न्यौपानेले १० हजार ९३६ मत पाएका थिए।

दोस्रो पटक निर्वाचित भएपछि पनि लामिछाने उपप्रधान तथा गृहमन्त्री बने। यसै क्रममा उनीमाथि सहकारीको रकम अपचलन गरेको आरोप लाग्यो। संसदीय छानबिन समितिले उनी दोषी भएको प्रतिवेदन बुझायो। त्यसपछि उनले विभिन्न जिल्लामा मुद्दा झेल्दै आएका छन्।

लामिछानेको प्रवेशअघि चितवन–२ एमालेको प्रभाव क्षेत्र मानिन्थ्यो। यहाँबाट २०७० र २०७४ को चुनावमा एमालेका कृष्णभक्त पोखरेल निर्वाचित भएका थिए। यो क्षेत्रका स्थानीय तह निर्वाचनमा एमालेकै मत धेरै भए पनि संसदीय उपनिर्वाचनमा लामिछानेले जित निकाले। अघिल्ला दुई निर्वाचनको मतान्तर हेर्दा अहिले पनि लामिछानेका लागि यो क्षेत्र सुरक्षित मानिएको छ। नागरिक दैनिकमा समाचार छ ।

काठमाडौँ । आईसीसी टी–२० विश्वकपको आफ्नो पहिलो खेलमा नेपालले आज इंग्ल्याण्डसँग खेल्दैछ । खेल मुम्बईको वानखडे स्टेडियममा नेपाली समयअनुसार दिउँसो सवा ३ बजे शुरु हुनेछ ।

नेपालले तेश्रो पटक टी–२० विश्वकप खेल्दैछ । साथै नेपालले समूह चरणका सबै खेल वानखडेमै खेल्नेछ । रोहितकुमार पौडेलको कप्तानीमा नेपालले दोश्रो पटक विश्वकप खेल्न थालेको हो । प्रतियोगितामा २० वटा टोलीलाई ४ वटा समूहमा बाँडिएको छ । प्रतियोगिता आउँदो मार्च ८ तारिखसम्म चल्नेछ ।

अहिले युवा पुस्ता सामाजिक सञ्जाल प्रयोगमा सक्रिय छन् । अझ निर्वाचनको पूर्वसन्ध्यामा अझै बढी सक्रिय भइरहेका छन् ।

यस्तो संवेदनशिल समयमा क्षणिक आवेगमा आएर तपाईं अरुलाई गाली गरेका तथा मित्थ्या सूचना सेअर गर्न तथा पोष्ट गर्न सक्रिय त हुनुभएको छैन वा जानी नजानी कसैको व्यक्तिगत चरित्रहत्या गरिरहनुभएको पो छ कि ? सावधान ! यस्ता सूचना सामाजिक सञ्जालमा राख्नुभयो भने तपाईँ कारबाहीमा पर्न सक्नुहुन्छ ।

नेपाल प्रहरीले अहिले सामाजिक सञ्जालको उच्च निगरानी गरिरहेको र यस्ता सूचनाहरू सार्वजनिक गरिएमा कारबाही हुने नेपाल प्रहरीका केन्द्रीय प्रवक्ता प्रहरी नायब उपरीक्षक अविनारायण काफ्लेले जानकारी दिए ।

उनका अनुसार यसरी सामाजिक सञ्जालको दुरूपयोग सम्बन्धमा टोली नै बनाएर अनुगमन गरिएको छ । यसका साथै प्रहरीको साइबर ब्यूरोले समेत सुक्ष्म अनुगमन गरिरहेको उनले बताए ।

उनले सामाजिक सञ्जाल र विभिन्न अनलाइन माध्यमहरूको प्रयोगद्वारा गलत सूचना र भ्रम फैलाउने, जातीय, धार्मिक, सामाजिक र साम्प्रदायिक सदभाव बिगार्ने, अरुको चरित्रहत्या गर्ने तथा शान्ति सुरक्षामा असर पार्ने सामग्री बनाउने र सेअर गर्नु अपराध भएको पनि बताए ।

प्रहरीले कुनै पनि घटना, कसैको अभिव्यक्ति, तस्बिर वा भिडियोलाई झुट्टो, गलत वा भ्रमपूर्ण रूपमा काँटछाँट गरेर अफवाह फैलाउने उद्देश्यका साथ प्रयोग नगर्न र त्यस्ता सामग्रीलाई प्रोत्साहन गर्न लाइक, सेअर वा कमेन्ट नगर्न पनि सबैलाई अनुरोध गरेको छ ।

कानुनविपरीतका सामग्री उत्पादन, प्रचार वा समर्थन गर्नु पनि अपराध भएको जानकारी गराउँदै उनले अनलाइनमा देखिएका कुनै पनि पोस्टहरू सेअर गर्नुअघि त्यो सही र सत्य भए नभएको बुझ्ने प्रयास गर्न सबैमा अनुरोध गरेका छन् ।

प्रहरीले सार्वजनिक आह्वान गर्दै भनेको छ, ‘सुरक्षित, सभ्य र सकारात्मक डिजिटल वातावरण निर्माण गर्न हामी सबैको भूमिका महत्त्वपूर्ण छ । जिम्मेवार नागरिक बनौँ, समाजमा शान्ति तथा सदभाव कायम राख्न सबैले सहयोग गरौँ ।’

काठमाडौँ। नेपाल-भारत सीमा सुरक्षा बैठकका क्रममा बेहोस भएर ढलेका सशस्त्र प्रहरी बलका उपरीक्षक (एसपी) राजेश घिमिरेको निधन भएको छ ।

मोरङको बिराटचोकमा शुक्रवार भएको नेपालको सशस्त्र प्रहरी बल र भारतको सीमा सुरक्षा बल (एसएसबी)का अधिकारी सम्मिलित डीआईजी तहको समकक्ष समन्वय बैठक चलिरहेका बेला उनी बेहोस भएर ढलेका थिए ।

उनको उपचारका क्रममा विराट मेडिकल कलेजमा शुक्रबार राति निधन भएको हो ।

अस्पतालका अनुसार उच्च रक्तचापका कारण उनी अचानक ढलेका थिए । बेहोस भएर ढल्ने क्रममा उनको जिब्रो समेत काटिएको र स्वास्थ्य अवस्था गम्भीर भएपछि उनलाई भेन्टिलेटरमा राखेर उपचार गरिएको थियो ।

हाल उनको शव अस्पतालको आकस्मिक कक्षमा राखिएको छ ।

काठमाडौँ । वरिष्ठ कलाकार सुनिल थापाको निधन भएको छ । थापाको आज बिहान हृदयघातका कारण थापाथलीस्थित नर्भिक अस्पतालमा निधन भएको हो। स्वास्थ्यमा अचानक समस्या देखिएपछि उनलाई उपचारका लागि अस्पताल भर्ना गरिएको थियो।

थापा शंखमुलस्थित अपार्टमेन्टमा बस्दै आएका थिए। उनी नेपाली फिल्ममा खलनायक दृश्यमा स्थापित कलाकार हुन्। उनी फिल्मी जगतमा राते काइला नामले पनि परिचित छन्।

थापा लामो समयदेखि नेपाली र भारतीय चलचित्र उद्योगमा सक्रिय थिए ।

काठमाडौँ । ललितपुर महानगरका मेयर चिरिबाबु महर्जनले पाटन अस्पतालसँगको सहकार्यमा सञ्चालित स्वास्थ्य कार्यक्रमका लागि नेपाल सरकारले बीमाको भुक्तानी नगरे महानगरले तिर्ने बताएका छन्।

पाटन स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानको १८औँ वार्षिकोत्सव कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै मेयर महर्जनले बीमा बापतको रकम भुक्तानी नहुँदा अस्पताल सञ्चालनमा समस्या उत्पन्न भएको भन्दै मेयर महर्जनले सरकारको ध्यानाकर्षण गराए।

उनले कथमकदाचित भुक्तानी नभएर सेवा बन्द गर्नुपर्ने अवस्था आएमा त्यसको प्रत्यक्ष जिम्मेवारी र आलोचना आफूले खेप्नुपर्ने सुनाए।

‘अहिले सुन्नमा आइरहेको छ, नेपाल सरकारले पैसा तिरेन भनेर। बीमाबारे कुरा गर्दा मन्त्रीज्यूसँग रिंगटा लागे लागे जस्तो भयो। कथम् कदाचित यो स्वास्थ्य केन्द्र नेपाल सरकारले भुक्तानी नगरेको कारणले बन्द गर्नुपर्‍यो भने सबैभन्दा बढी गाली मैले खानुपर्ने रहेछ। पाटन हस्पिटललाई गर्नुपर्ने भुक्तानी समयमै गरिदिनुस्,’ उनले भने।

महानगर मेयर महर्जनले नेपाल सरकारले औपचारिक पत्रमार्फत अनुमति दिए वा महानगरलाई भुक्तानीको जिम्मेवारी सुम्पेमा महानगरले नै उक्त दायित्व पूरा गर्ने स्पष्ट पारे। ‘कथम् कदाचित नेपाल सरकारले अहिलेको निमित्त ललितपुर महानगरपालिकाले यो भुक्तानी गरिदिनु भनेर नेपाल सरकारले एउटा पत्र दियो भने म चाहिँ भुक्तानी गरिदिन्छु। जे पर्ला पर्ला,’ महर्जनले भने।

मेयर महर्जनले पाटन अस्पतालकै प्राविधिक सल्लाह र सुझावअनुसार नयाँ स्वास्थ्य केन्द्र स्थापना गर्न लागिएको र केन्द्र निकट भविष्यमै सञ्चालनमा आउने जानकारी दिए।

यो केन्द्र सञ्चालनमा आएपछि राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा प्रतिष्ठानमार्फत नगरवासीले गुणस्तरीय सेवा प्राप्त गर्नेछन् र ललितपुर महानगर र पाटन अस्पतालबीचको यो सहकार्य देशभरकै स्थानीय सरकारका लागि उदाहरणीय अभ्यास हुने उनको भनाइ छ।

मेयर महर्जनले ७५२ पालिकामध्ये ललितपुर महानगर उदाहरणीय पालिका बन्न सफल भएको बताएका छन्।

निर्वाचन आयोगले मतदाता शिक्षाका लागि देशभरका वडामा स्वयंसेवक खटाउने भएको छ ।

जिल्ला निर्वाचन कार्यालयमार्फत देशभरका छ हजार ७४३ वटै वडामा स्वयंसेवक खटाउन लागिएको आयोगले जनाएको हो ।

बाल विकास सहजकर्ता, मातृ शिशु कार्यकर्ता, महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविका वा सामुदायिक सेवा केन्द्रका परिचालकमध्ये जो अनुभवी छ, तिनैलाई मतदाता शिक्षाका लागि स्वयंसेवक नियुक्ति प्रक्रिया सुरु भएको आयोगका सहायक प्रवक्ता कुलबहादुर जिसीले जानकारी दिए ।

यसका लागि आयोगले माघ १९ गते मतदाता शिक्षासम्बन्धी कार्यक्रम स्वीकृत गरिसकेको छ । स्वयंसेवकलाई मतदाता शिक्षामै केन्द्रित गर्नेगरी परिचालन गर्न लागिएको र मत बदर नहुनेगरी स्वयंसेवकले मतदातालाई शिक्षा दिइने सहायक प्रवक्ता जिसीले बताए ।

राष्ट्रियसभा सदस्य निर्वाचनमा खसेको मतसमेत बदर भएकाले पनि मतदाता शिक्षा दिनुपर्ने आवश्यकता आयोगले देखेको हो ।

मतदाता शिक्षा दिने स्वयंसेवकको छनोट र नियुक्ति गरेर सातै प्रदेशमा फागुन ३ गते अनुशिक्षण दिनेगरी तयारी गरिएको छ ।

अनुशिक्षणपछि फागुन पहिलो साता पुग्नेगरी देशभरका ७५३ स्थानीय तहका छ हजार ७४३ वटै वडामा खटाइने आयोगले जनाएको छ ।

काठमाडौँ । मेडिकल व्यवसायी दुर्गा प्रसाईं पक्राउ परेका छन् । नेपाल प्रहरीले प्रसाईंलाई चाल्नाखेलबाट पक्राउ गरेको हो । जिल्ला प्रहरी परिसरका एक अधिकृतले प्रसाईंलाई पक्राउ गरिएको पुष्टि गरे । यद्यपि, उनीमाथि के अभियोग लगाइएको छ भन्नेबारे चाहिँ खुलाएनन् ।

राष्ट्र, राष्ट्रियता, धर्म, संस्कृति र नागरिक बचाउ महाअभियानका संयोजक समेत रहेका प्रसाईं गत माघ ६ गते हाजिर जमानीमा रिहा भएका छन् । सार्वजनिक शान्ति विरुद्धको कसुरमा माघ ५ मा प्रहरीले उनलाई पोखराबाट पक्राउ गरेर काठमाडौँ ल्याएको थियो ।

नेपाली कांग्रेसको विशेष महाधिवेशनबाट निर्वाचन सभापति गगन थापा पक्षले निर्वाचन आयोगमा रकम बुझाएर आधिकारिकता लिएको उनले सार्वजनिक अभिव्यक्ति दिएका थिए । आयोगले त्यसबारे अनुसन्धान गर्न प्रहरीलाई पत्राचार गरेको थियो ।

काठमाडौँ । आसन्न प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा एक निर्वाचन क्षेत्र रहेको हिमाली जिल्ला म्याग्दीमा राजनीतिक दल र स्वतन्त्र उम्मेदवारको प्रतिस्पर्धा हुने देखिएको छ।

नेपाली काँग्रेसका कर्णबहादुर भण्डारी (केबी), नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले)का हरिकृष्ण श्रेष्ठ, नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)का अर्जुन थापा र स्वतन्त्र उम्मेदवार डा.महावीर पुन मुख्य प्रतिस्पर्धीका रूपमा देखिएका छन्।

अन्तरिम सरकारको शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रीको पदबाट मनोनयन दर्ताका दिन राजीनामा दिएर पुर्ख्यौली थलोमा चुनाव लड्न आएका पुनको सक्रियताले यहाँको राजनीतिमा तरंग ल्याएको छ।

राष्ट्रिय राजनीतिमा सृजना भएको फरक परिवेश, नयाँ राजनीतिक शक्तिहरूको उदय, प्रतिस्पर्धी उम्मेदवारको प्रभाव तथा सम्बद्ध राजनीतिक दल तथा उम्मेदवारहरूको रणनीतिले म्याग्दीको चुनावी परिणामप्रति चासो बढेको बेनीका धनञ्जयकुमार श्रेष्ठ बताउँछन्।

‘विगतका चुनावमा राष्ट्रियस्तरमा ओझेलमा पर्ने म्याग्दीको चुनावलाई यसपालि रोमन म्यागासेसे पुरस्कार विजेता महावीर पुनको उम्मेदवारीले चर्चामा ल्याएको छ,’ उनले भने, ‘राजनीतिक दलहरूको साङ्गठनिक आधार र स्वतन्त्र उम्मेदवारको प्रभावका कारण यसपालि म्याग्दीको चुनावलाई रोचक बनाएको हो।’

नेत्रविक्रम चन्द (विप्लव) नेतृत्वको नेकपा (माओवादी)ले द्वन्द्वकालमा भूमिगत राजनीति गरेका म्याग्दी बहुमुखी क्याम्पसका पूर्व स्ववियु सभापति क्षेत्रबहादुर घिमिरे (ध्रुव) लाई उम्मेदवार बनाएको छ।

राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा)का डम्मरबहादुर सुवेदी, प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीका देवेन्द्र कामी, श्रम संस्कृति पार्टीका विनोद राना, राष्ट्रिय जनमोर्चाका छेमबहादुर विश्वकर्मा, मङ्गोल नेसनल अर्गनाइजेसनका भीमबहादुर लामा र नेसनल रिपब्लिकन नेपालका तुलप्रसाद गर्बुजा उम्मेदवार बनेका छन्।

सार्वजनिक रूपमा स्वतन्त्र उम्मेदवार पुनलाई सघाउने घोषणा गरेका राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका युवराज रोकाको उम्मेदवारी कायमै छ।

एमालेका श्रेष्ठ दोस्रोपटक उम्मेदवार बनेका हुन् भने बाँकी सबै पहिलोपटक प्रतिस्पर्धामा ओर्लिएका हुन्। विसं २०७४ यता यसपालि दलहरूबीच एक्लाएक्लै गठबन्धन नगरी प्रतिस्पर्धा हुन लागेको हो।

विसं २०७९ मा प्रतिनिधिसभामा नेपाली काँग्रेस, माओवादी, एकीकृत समाजवादीसहितका राजनीतिक दलहरूको गठबन्धनबाट नेपाली काँग्रेसका खमबहादुर गर्बुजा (खम्बिर) विजयी भएका थिए।

प्रदेशसभाको १ (१) र (२) मा गठबन्धनबाट माओवादीका हरि भण्डारी र रेशम जुग्जाली (सुविन) निर्वाचित भएका थिए।

विसं २०७४ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा एमालेका भूपेन्द्र थापा तत्कालीन वाम गठबन्धनबाट विजयी हुँदा प्रदेशसभाको १ (१) मा माओवादीका विनोद केसी र (२) मा एमालेका नरदेवी पुन विजयी भएका थिए।

विसं २०७० मा भएको संविधानसभाको दोस्रो निर्वाचनमा एमालेका हालका गण्डकी प्रदेश अध्यक्ष नवराज शर्मा विजयी भएका थिए।

विसं २०६४ को संविधानसभाको पहिलो निर्वाचनमा माओवादीका गोविन्द पौडेल, २०५६ को संसदीय चुनावमा नेपाली काँग्रेसका नारायणसिंह पुन र त्यसअघि एमालेकै निल पुन प्रतिनिधिसभा सदस्यमा निर्वाचित भएका थिए।

विसं २०७९ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा एमालेले १८ हजार २७३, नेपाली काँग्रेसले १३ हजार ६९३, नेकपा (माओवादी केन्द्र)ले नौ हजार ७०, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)ले तीन हजार ५७९, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा)ले एक हजार २५३ र नेकपा एकीकृत समाजवादीले २८५ मत पाएका थिए।

विसं २०७९ मा माओवादी, एकीकृत समाजवादी, जनमोर्चासहितका दलहरूको समर्थन पाएका नेपाली काँग्रेसका गर्बुजाले २४ हजार २१ मत ल्याएर विजयी हुँदा उनका निकटतम प्रतिस्पर्धी श्रेष्ठले २० हजार १८९ मत पाएका थिए।

प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनका लागि एकवटा निर्वाचन क्षेत्र र छवटा स्थानीय तह रहेको म्याग्दीमा ८६ हजार ३९७ जना मतदाता छन्।

८२ वटा मतदानस्थल र १२० वटा मतदान केन्द्र रहेका जिल्ला निर्वाचन अधिकारी विमलप्रसाद गौतमले बताए।

उम्मेदवारहरू मतदाता, कार्यकर्ता घेटघाट र घरदैलोका लागि गाउँ पसेका छन्। राजनीतिक गतिविधिले ग्रामीण क्षेत्रमा चहलपहल बढाएको छ। धवलागिरि गाउँपालिका–७ धारापानीका कर्णबहादुर थापा सबै दल र उम्मेदवारका कुरा सुनेर निर्णय लिने बताउँछन्।

‘भोट माग्न आउने सबै उम्मेदवारलाई स्वागत, सम्मान गर्ने र उनीहरूका योजना सुन्ने हो,’ उनले भने, ‘हामी जनताको मन र विश्वास जित्ने उम्मेदवारले मत पाउँछ।’

अन्नपूर्ण गाउँपालिका–७ दोसल्लेका खगवीर पाइजा मतदाताहरू सबैका विचार र योजना सुनेर निर्णय लिने मनस्थितिमा रहेका बताउँछन्।

म्याग्दीका उम्मेदवारहरूले हिमाली जिल्लाको मान्यतालाई कार्यान्वयन गराउने, सार्वजनिक सेवा प्रवाहलाई प्रविधिमैत्री बनाएर सुशासन कायम गर्ने, ढिलासुस्ती हटाउने, कानुन, बजेट र योजनामा जिल्लावासीको भावना, माग र आवश्यकतालाई समेट्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।

काठमाडौं । नेकपा एमालेका अध्यक्ष तथा पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले आगामी निर्वाचनपछि आफ्नो नेतृत्वमा सरकार बनेपछि स्वदेशमै उत्पादन भएको ग्यास घर–घरमा पुर्याउने बताएका छन् ।

ओलीले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत सो कुरा उल्लेख गरेका हुन् । ओलीले आफू सत्तामा हुँदा दैलेखमा ग्यास उत्खननको सम्भाव्यता अध्ययन तीव्रता दिएको बताएका छन् ।

‘१ खर्ब १२ अर्ब घनमिटर मिथेन ग्यास रहेको पुष्टि भइसकेको छ । इन्धन अभावको समयमा नेपालीको मनोबल उच्च राख्न आफूले घर–घरको भान्सामा पाइपबाट ग्यास पु¥याउने योजना अघि सारेको र सोही योजना अनुसार काम अघि बढाइएको थियो । दैलेखमा सफल नमुना परीक्षणपछि व्यावसायिक उत्पादनको योजना बनिरहेका बेला सरकारबाट बाहिरिनु परेपछि उक्त आयोजना अलपत्र गरेको छ,’ ओली फेसबुकमा लेखेका छन् ।

अध्यक्ष ओलीले आफू पुनः सरकारको नेतृत्वमा पुगेपछि आफ्नै उत्पादनको ग्यास प्रयोग गर्ने नेपालीको सपना पूरा गर्ने बताए हुन् । पहिले उनले पाइपबाट ग्यास जोड्ने कुरा गर्दा कतिपयले व्यङ्ग्य गरेका थिए ।

ग्यास उत्खनन स्थलको तस्बिरसहित सार्वजनिक गर्दै नेपाली उत्पादनको ग्यास प्रयोग गर्ने स्टाटस लेखेपछि पुनः चर्चामा आएको हो ।