पच्चीस जना मानिसको ज्यान लिएको ‘धुर्वे’ हात्तीको गतिविधिमा निगरानी बढाउन निकुञ्ज प्रशासनले उच्च सतर्कता अपनाएको छ। पटक-पटक बस्ती पसेर आतंक मच्चाउँदै आएको सो हात्तीलाई बिहीबार राति चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको शुखिभार क्षेत्रमा नियन्त्रणमा लिई (डार्ट गरेर) रेडियो कलर जडान गरिएको छ। साथै, हात्तीको दुईवटै दाह्रा ६-६ इन्च काटिएको छ।

निकुञ्जका सूचना अधिकारी अविनाश थापा मगरका अनुसार, रेडियो कलर जडान भएसँगै अब उक्त हात्तीको स्थान र गतिविधिबारे प्रत्येक १०-१० मिनेटमा सूचना प्राप्त हुनेछ। सोही प्रविधिको सहयोगमा हात्ती हाल कसराको दक्षिणतर्फ तमोर ताल आसपासमा रहेको पत्ता लागेको छ। चौथो पटक दाह्रा काटिएको यस हात्तीलाई डार्ट गर्दा हर्मन नियन्त्रण गर्ने औषधिको समेत प्रयोग गरिएको छ।

बस्ती सुरक्षाका लागि विशेष संयन्त्र

हात्ती पुनः बस्ती पसेको सूचना प्राप्त हुनासाथ तुरुन्तै मध्यवर्ती उपभोक्ता समिति, सामुदायिक वन, स्थानीय टोल र वडा कार्यालयलाई जानकारी दिने व्यवस्था मिलाइएको छ। सूचना पाउनासाथ निकुञ्जको सुरक्षा निकायले तत्काल स्थलगत पुगेर हात्तीलाई निकुञ्जतर्फ धपाउने गरी तयारी गरिएको प्रमुख संरक्षण अधिकृत डिलबहादुर पुर्जा पुनले बताए। पछिल्लो पटक असार २० गते राति एकै परिवारका दुई जनाको ज्यान लिएपछि हात्तीको जोखिम नियन्त्रणका लागि यो कदम चालिएको हो।

विवादास्पद र त्रासद इतिहास

चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमा सबैभन्दा बढी मानिस मार्ने हात्तीका रूपमा कुख्यात धुर्वेले विसं २०६६ देखि मानिसमाथि आक्रमण सुरु गरेको हो। २०६९ सालमा माडी क्षेत्रमा लगातार ४ जनाको ज्यान लिएपछि उक्त हात्तीलाई मार्ने आदेशसमेत जारी गरिएको थियो, तर धुर्वे बारम्बार सेनाको गोली र सुरक्षा घेरा छल्न सफल हुँदै आएको छ।

सन् २०७४ मा एक नेपाली सेनाका मेजरको ज्यान लिएको यो हात्तीले हालसम्म २५ जनाको ज्यान लिइसकेको निकुञ्जको तथ्यांक छ। निकुञ्जमा ४५ देखि ५० वटा मत्ता हात्ती रहेकोमा रोनाल्डो र गोविन्दे जस्ता अन्य मत्ता हात्तीहरू पनि निकुञ्जमा सक्रिय छन्। रेडियो कलर र दाह्रा कटाईपछि धुर्वेको हिडडुलमा केही कमी आउने र स्थानीय बासिन्दाको सुरक्षा हुने अपेक्षा निकुञ्ज प्रशासनले गरेको छ।