काठमाडौं । काठमाडौँ महानगरपालिकाका प्रमुख बालेन शाहले महानगरमा सुरु भएका सुधारका प्रयासहरूलाई अब राष्ट्रिय स्तरमा विस्तार गर्ने समय आएको बताएका छन् । २६ औँ भूकम्प सुरक्षा दिवसको सन्दर्भमा सामाजिक सञ्जालमा एक पोस्ट गर्दै उनले आफूले शब्दभन्दा कामलाई प्राथमिकता दिएको दाबी गरेका हुन् ।
२०७२ सालको विनाशकारी भूकम्पपछिको समय स्मरण गर्दै उनले सिभिल इन्जिनियरका रूपमा काभ्रेमा मात्र करिब २५ सय घर निर्माण गरेको र देशका ३५ भन्दा बढी जिल्लामा प्राविधिक सेवा पुर्याएको उल्लेख गरे । नेपालजस्तो भूकम्पीय जोखिम भएको देशमा केवल इन्जिनियरिङ दृष्टिकोण मात्र पर्याप्त नहुने तर्क गर्दै उनले भौगोलिक बनोट र समाजको विविधतालाई सँगै जोडेर लैजानुपर्ने अनुभव साटेका छन् ।
विकासको परिभाषा दिँदै बालेनले भने , ‘नेपालको विकास भन्नु केवल सडक, भवन र ठूला संरचना मात्र होइनन् । सुरक्षित संरचना, देशको आवश्यकता र आम जनताको आशालाई जीवित राख्दै देशमै केही गर्न सकिन्छ भन्ने वातावरण बनाउनु नै वास्तविक विकास हो ।’
स्ट्रक्चरल इन्जिनियरिङ अध्ययनका लागि भारत पुगेको र अध्ययनपछि सुविधासम्पन्न देशमा बस्ने अवसर हुँदाहुँदै पनि देश फर्किने निर्णय गरेको उनले बताए । महानगरको नेतृत्व सम्हालेपछि पारदर्शी प्रणाली, सेवा प्रवाहमा सुधार र संरचनागत परिवर्तनको सुरुवात भएको दाबी गर्दै उनले स्थानीय तहले आफ्नो अधिकार प्रयोग गरी जनतालाई सुविधा दिन सक्छ भन्ने प्रमाणित गरेको उल्लेख गरे । ‘देशलाई अब अल्पकालीन निर्णय होइन, दीर्घकालीन दृष्टिकोण चाहिएको छ । अब लोकप्रिय नारा होइन, इमानदार नेतृत्व चाहिएको छ’, उनले भने ।
राजनीतिमा आउनुको मूल उद्देश्य नै नेपाललाई सुरक्षित, दिगो र व्यवस्थित बनाउनु रहेको उनको जिकिर छ । संकट आउनुअघि नै तयारी गर्ने नीति, विपद् सहन सक्ने संरचना र जनताको विश्वास जित्ने शासन व्यवस्था नै आजको आवश्यकता रहेको उनले बताए ।
काठमाडौं । आगामी फागुन २१ गतेका लागि तय भएको प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनका लागि मतदान केन्द्रमा खटिई जाने मतदान अधिकृतको काम, कर्तव्य के–कस्ता हुन्छन् भन्ने आममानिसमा चासो स्वाभाविक नै हुने गरेको छ । त्यसका लागि निर्वाचन आयोगले स्पष्ट रूपमा मतदान अधिकृतको काम, कर्तव्य र अधिकारसमेत निर्धारण गरेको छ ।
आयोगले तय गरेको ‘प्रतिनिधिसभा सदस्य मतदान निर्देशिका, २०८२’ अनुसार मतदान अधिकृतमा नियुक्त भएपछि निर्वाचनसम्बन्धी प्रशिक्षण कार्यक्रममा भाग लिन, निर्वाचन सामग्री रुजु गरी बुझिलिनुपर्नेछ ।
यस्तै, अधिकृतले मतदाता परिचयपत्र तथा मतदान केन्द्रसम्बन्धी अन्य निर्वाचन सामग्री रुजु गरी बुझिलिनेजस्ता काम गर्नुपर्ने व्यवस्था निर्देशिकामा गरिएको छ । आफूलाई तोकिएको मतदान केन्द्रमा खटाइएका सहायक मतदान अधिकृत, अन्य कर्मचारी तथा सुरक्षाकर्मीसँग समन्वय गरी मतदान केन्द्रमा पुग्नुपर्नेछ ।
त्यस्तै, तोकिएको समयमा पुगी मतदान केन्द्र निर्माण गर्ने, सुरक्षा, भौगोलिक कठिनाइ तथा अन्य कुनै मनासिब कारणले तोकिएको मतदान केन्द्रमा निर्वाचन गराउन नसकिने भई तत्काल अर्को मतदान केन्द्र स्थापना गर्नुपर्ने अवस्था भएमा त्यस्तो जानकारी तुरुन्त निर्वाचन अधिकृतलाई गराउने प्रबन्ध निर्देशिकामा गरिएको छ ।
मतदान केन्द्रमा गएर मतदान हुने दिनभन्दा अगावै मतदाता परिचयपत्र वितरण गर्नुपर्नेछ । मतदान केन्द्रमा खटाइएका कर्मचारी तथा स्वयंसेवकलाई कामको बाँडफाँट गरी मतदानको काममा लगाउनुपर्नेछ ।
मतदातालाई मतपत्र दिनुअघि मतपत्रमा हस्ताक्षर गर्ने, मतदान कार्यलाई प्रभावकारी तरिकाले अघि बढाउन चनाखो भई मतदान कार्यको निरन्तर अनुगमन गर्ने, मतदानको दिन मतदान कार्यको गतिविधिबारे समय–समयमा निर्वाचन अधिकृतलाई जानकारी गराउने व्यवस्था निर्देशिकाले गरेको छ ।
मतदानको दिन मतदान केन्द्रमा आउने विभिन्न घुम्ती टोली, पर्यवेक्षक, पत्रकार, अनुगमनकर्ता र सुरक्षाकर्मीलाई मतदानको अवस्थाका बारेमा जानकारी गराउने, निर्वाचन आचारसंहिताको पूर्ण रूपमा परिपालना गराउने र कुनै गैरकानुनी गतिविधि हुन नदिनेजस्ता काम मतदान अधिकृतले गर्नुपर्नेछ ।
यस्तै, मतदान हुनुअघि तथा मतदान सम्पन्न भएपछि मुचुल्का गराई शिलबन्दी मतपेटिका तथा अन्य निर्वाचन सामग्री सुरक्षित तरिकाले निर्वाचन अधिकृतलाई बुझाउनुपर्नेछ ।
त्यसैगरी, निर्वाचन (कसुर तथा सजाय) ऐन, २०७३ बमोजिमको अधिकार प्रयोग गर्ने तथा निर्वाचनलाई स्वच्छ, निष्पक्ष र स्वतन्त्र रूपमा सम्पन्न गराउनु मतदान अधिकृतको कर्तव्य हुने निर्देशिकामा उल्लेख छ ।
