
काठमाडौं । बडादशैंको नवरात्रको पाँचौँ दिन आज हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले देवी स्कन्दमाताको विशेष पूजा-आराधना गर्दैछन् । भगवान स्कन्दकुमार कार्तिकेयको बालस्वरुपलाई सधैँ काखमा राखेर ममतामयी स्नेह प्रदान गर्ने भएकाले यिनलाई स्कन्दमाताको नामले पुकारिने गरिएको हो । ज्ञानशक्ति र कर्मशक्तिकी देवीका रूपमा पनि स्कन्दमातालाई चिनिन्छ ।
सूर्य मण्डलकी अधिष्ठात्री देवी भएकाले यिनको वर्ण सूर्यकै जस्तै देदिप्यमान हुने बताइन्छ। कमलको फूलमाथि पद्मासनसहित सिंहमा सवार रहने स्कन्दमाताका चार हातमध्ये दायाँतर्फको माथिल्लो हातले स्कन्दकुमार कार्तिकेयलाई काखमा च्यापेकी हुन्छिन् भने बायाँतर्फको तल्लो हातमा कमलको फूल र माथिल्लो हातले बरमुद्रा धारण गरेकी हुन्छिन् ।
दुर्गा पक्षसमेत भनिने दशैंमा नवदुर्गाका विभिन्न नौ रूपको पूजा गर्ने परम्परा छ। पहिलो दिन शैलपुत्री, दोस्रो दिन ब्रह्मचारिणी, तेस्रो दिन चन्द्रघण्टा, चौथो दिन कुष्माण्डा, पाँचौँ दिन स्कन्दमाता, छैटौं दिन कात्यायनी, सातौँ दिन कालरात्री, आठौँ दिन महागौरी र नवौँ दिन सिद्धिदात्रीको पूजा आराधना गरिन्छ ।
नवरात्रभर देशभरका शक्तिपीठहरूमा पूजा आराधना एवं दर्शनका लागि भक्तजनको घुइँचो लाग्ने गर्छ । यस वर्ष काठमाडौं उपत्यकाका नक्साल भगवती, मैतीदेवी, कालिकास्थान, भद्रकालीलगायतका शक्तिपीठहरूलाई विशेष रूपमा सजाइएको छ र दीपावली गरी झिलिमिली बनाइएको छ ।
स्कन्दमाताको पूजा विधि
स्कन्दमाताको पूजा गर्न सर्वप्रथम काठको चौकीमा स्कन्दमाताको प्रतिमा स्थापना गरिन्छ । त्यसपछि गंगा जल वा गोमूत्रद्वारा चौकीलाई शुद्धीकरण गरिन्छ । चौकीमा चाँदी, तामा वा माटोको घडामा जल भरेर कलश स्थापना गर्नुपर्दछ । यसका साथै श्रीगणेश, वरुण, नवग्रह, षोडश मातृका (१६ देवी) र सप्त घृत मातृका (सात सिन्दूरको टीका लगाएका) को स्थापना समेत गर्नुपर्दछ ।
त्यसपश्चात व्रत र पूजनको संकल्प लिइन्छ । वैदिक एवं सप्तशती मन्त्रद्वारा स्कन्दमातासहित समस्त स्थापित देवताहरूको षोडशोपचार पूजा विधिद्वारा पूजा गरिन्छ । यसमा आवाहन, आसन, पाद्य, अर्घ, आचमन, स्नान, वस्त्र, सौभाग्य सूत्र, चन्दन, सिंदूर, दुबो, बेलपत्र, आभूषण, पुष्प हार, सुगन्धित द्रव्य, धूप, दीप, नैवेद्य, फल, पान, दक्षिणा, आरती, प्रदक्षिणा, मन्त्र पुष्पाञ्जलि आदि गरी प्रसाद वितरण गरेपछि पूजा सम्पन्न हुन्छ ।
मेष : वैवाहिक जीवनमा सौहार्दता बढ्नेछ । प्रेम सम्बन्धमा प्रगाढता र संवादमा स्पष्टता देखिनेछ । साझेदारसँग सहकार्यबाट लाभ मिल्नेछ । विदेशसँग सम्बन्धित योजनाहरूमा सफलता मिल्ने सम्भावना प्रबल देखिन्छ ।
वृष : प्रयत्नअनुसार सफलता पाइनेछ । विरोधीहरू निष्क्रिय हुनेछन् । स्वास्थ्यमा सुधार आउनेछ । कानुनी वा प्रशासनिक कार्यमा लाभ मिल्ने समय हो । अनुशासनमा रहनु लाभदायी हुनेछ ।
मिथुन : प्रेम सम्बन्धमा मनोभावनामा उतार-चढाव हुनसक्छ । सन्तान पक्षमा प्रगति भए पनि संयमता आवश्यक देखिन्छ । अध्ययनमा मन केन्द्रित गर्नुपर्ने समय हो । योजना बनाउनु उपयुक्त तर कार्यान्वयनमा केही प्रतीक्षा गर्नुपर्नेछ ।
कर्कट : गृहस्थ जीवनमा केही असहजता आउन सक्छ । पारिवारिक वातावरणमा हल्का तनाव देखिन सक्छ । भावुक निर्णय गर्नुभन्दा व्यावहारिक दृष्टिकोण अपनाउनु श्रेयस्कर हुनेछ । मातातर्फको चिन्ता वा सम्पत्तिको विषयमा अलमल हुने समय हो ।
सिंह : साहस, उत्साह र आत्मविश्वासमा वृद्धि हुने दिन हो । सञ्चार, यात्रा र भाइबहिनीसँग सम्बन्ध प्रगाढ हुनेछ । नयाँ योजना आरम्भ गर्न सकिने अनुकूल समय हो । व्यक्तित्व प्रभावशाली देखिनेछ ।
कन्या : आर्थिक पक्ष सन्तुलित रहनेछ तर खर्च र आयबीच तालमेल आवश्यक देखिन्छ । वाणीमा संयमता राख्दा विवाद टार्न सकिनेछ । पारिवारिक वातावरणमा मृदु व्यवहार आवश्यक हुनेछ ।
तुला : स्वस्थ्य, आत्मविश्वास र आभा बढ्ने समय हो । सार्वजनिक जीवनमा आकर्षण बढ्नेछ । निर्णय क्षमता सबल रहनेछ, तर अहंकार वा स्वकेन्द्रितताले सम्बन्धमा असर नपरोस् । व्यक्तिगत प्रयास सफल बन्नेछन् ।
वृश्चिक : खर्च र यात्राको योग बलियो देखिन्छ, तर अनावश्यक दान-दक्षिणा वा भावनात्मक खर्चबाट बच्नुपर्छ । मानसिक शान्तिका लागि साधना, ध्यान वा मौन अपनाउनु उपयुक्त हुनेछ । विदेशी सम्पर्कमा लाभ हुने योग पनि सम्भव छ ।
धनु : लाभ भाव सशक्त रहने दिन हो । मनोकांक्षा पूरा हुने सम्भावना छ । साथीभाइ, सञ्जाल र सामाजिक मञ्चमा सक्रिय सहभागिता हुनेछ । नयाँ योजना बनाउने र कार्यान्वयनको शुभप्रारम्भका लागि उत्कृष्ट समय हो ।
मकर : कर्मक्षेत्रमा उन्नति र सम्मान प्राप्त हुनेछ । नेतृत्व क्षमतामा वृद्धि हुनेछ । वरिष्ठहरूबाट सहयोग मिल्नेछ । व्यावसायिक निर्णयहरू लाभदायक हुनेछन् । कार्यस्थलमा नयाँ जिम्मेवारी प्राप्त हुने सम्भावना पनि छ ।
कुम्भ : धार्मिक कार्य, दर्शन, अध्ययन वा यात्रामा झुकाव रहनेछ । पिताबाट सहयोग प्राप्त हुने समय हो । भाग्यले आंशिक साथ दिने भएकाले प्रयासमा कमी नगरौँ । गुरु वा ज्ञानीसँगको संगत लाभदायी हुनेछ ।
मीन : स्वास्थ्य, पारिवारिक रहस्य वा मानसिक द्वन्द्वको संकेत देखिन्छ । सावधानीपूर्वक व्यवहार गर्दा धेरै समस्याबाट जोगिन सकिनेछ । विरासत वा ऋणसम्बन्धी विषयमा सोचविचारपूर्वक निर्णय लिनुपर्नेछ । ध्यान वा मौनको अभ्यास लाभदायी हुनेछ ।
काठमाडौँ । एक सय एसियाली वैज्ञानिकको सूचीमा नेपालका पाँचजना छनोट भएका छन् ।
‘एसियाली साइन्टिष्ट म्यागजिन’ले हालै प्रकाशन गरेको सो सूचीमा काठमाडौँ विश्वविद्यालयका फ्रेनशन प्रधान, फ्रेन्स अफ नेचरका राजु आचार्य, इन्डिपेन्डेन्ट कन्जरभेसन बायोलोजिष्टका रिन्जिन फुनजोक लामा, राप्ती इञ्जिनियरिङ कलेजका डा शैलेन्द्र गिरी र नेपाल एकेडेमी अफ साइन्स एण्ड टेक्नोलोजीका टिष्टा प्रसाईं जोशी छनोट भएका छन् ।
उत्कृष्ट वैज्ञानिकको सूचीमा छनोट भएपछि रासससँग प्रतिक्रिया दिँदै डा गिरीले देशका लागि थप योगदान गर्न हौसला मिलेको बताए । सूचना प्रविधिका क्षेत्रमा काम गर्दै आएका उनि स्थानीय विकास प्रशिक्षण प्रतिष्ठान र कर्मचारी प्रशिक्षण प्रतिष्ठानका पूर्वकार्यकारी निर्देशक पनि हुन् ।
उनले सूचना प्रविधिका क्षेत्रमा निजी र सरकारी क्षेत्रबीच सहकार्य गर्दै यस क्षेत्रको प्राज्ञिक र व्यावहारिक उन्नयनमा काम गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे ।
काठमाडौं । सरकारले अनलाइन सञ्चारमाध्यमको दर्ता र नवीकरण पूर्ववत् रुपमा सूचना तथा प्रसारण विभागबाट गराउने निर्णय गरेको छ ।
प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय सिंहदरबारमा आज भएको मन्त्रिपरिषद् बैठकको निर्णय सार्वजनिक गर्दै सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री जगदीश खरेलले सो जानकारी दिए ।
पूर्ववर्ती सरकारले स्थानीय प्रशासन कार्यालयबाट अनलाइनको दर्ता र नवीकरण गराउने निर्णय गरेको थियो ।
बैठकले नेपाल सरकारको प्रवक्तामा सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री खरेललाई तोक्ने निर्णय गरेको पनि उनले जानकारी दिए ।
यसैगरी, आफू सहभागी मन्त्रिपरिषद्को पहिलो बैठकमा सञ्चार क्षेत्रसँग सम्बन्धित अन्य केही निर्णय भएको र बाँकी निर्णय शुक्रबार हुने नियमित पत्रकार सम्मेलनमा जानकारी गराइने सञ्चारमन्त्री खरेलले बताए ।
काठमाडौँ । सरकारले जेन–जी आन्दोलनका क्रममा आगजनीमा परेका नेताको घरमा भेटिएको नगद रकमबारे छानबिन सुरु गरेको छ ।
प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले बिहीबार राष्ट्रको नाममा सम्बोधन गर्दै यस्तो बताएकी हुन् ।
गत भदौ २३ २४ मा भएको जेनजी पुस्ताको आन्दोलनको क्रममा आगजनीमा परेका काँग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवालगायतका शीर्ष नेताहरूको घरमा नगद रकम जलेको भेटिएको थियो ।
प्रधानमन्त्री कार्कीले विगतका भ्रष्टाचार प्रकरणहरूबारे सरकार जानकार रहेको उल्लेख गर्दै निष्पक्ष छानबिन गरी दोषीमाथि कारबाही अघि बढाइने स्पष्ट पारे ।
उनले भने ‘वर्तमान सरकारले विगतमा भएका भ्रष्टाचारका बारेमा छोटो समयमा प्रस्ट जानकारी पाइसकेको छ । तसर्थ यसको निष्पक्ष छानबिन गरी दोषीलाई कारबाहीको प्रक्रिया अगाडि बढाउनेछ । प्रदर्शनको क्रममा व्यक्तिका निजी घर तोडफोड र आगजनी हुँदा स्वाभाविक रूपमा देखिएको नगद रकमका सम्बन्धमा सरकारका सम्बद्ध निकायहरूले छानबिनको प्रक्रिया सुरु गरिसकेको छ ।’
उनले आन्दोलनको क्रममा तोडफोड र आगजनीमा परेको संरचना पुनर्निर्माणको कार्य समेत अघि बढिसकेको उल्लेख गरे ।
काठमाडौँ । अन्तरिम सरकारकी प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले गत २३ र २४ भदौको जेन–जी आन्दोलनको क्रममा गोली हानी युवाहरूको हत्या गर्नेलाई कानुनी कारबाही गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन् ।
बिहीबार साँझ राष्ट्रका नाममा सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री कार्कीले यस्तो प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका हुन् ।
उनले आन्दोलनका क्रममा मृत्यु भएकाहरूलाई शहीद घोषणा गरी मृत्यु भएका परिवारलाई आवश्यक राहतको घोषणा गरिएको पनि बताए । उनले घाइतेहरूको निःशुल्क उपचार भइरहेको पनि बताए ।
प्रधानमन्त्री कार्कीले भ्रष्टाचार नियन्त्रण गर्दै मुलुकमा सुशासन कायम गर्न सरकार प्रतिबद्ध रहेको बताए ।
उनले भने ‘आन्दोलनको क्रममा गोली हानेर युवाहरूको हत्या गर्ने कार्यमा संलग्नलाई सख्त कारबाही गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दछु ।’
जेनजी आन्दोलनको क्रममा हालसम्म ७४ जनाको मृत्यु भएको छ । सयौँ उपचाररत छन् ।
काठमाडौं । सरकार जेनजी आन्दोलन दमनमा संलग्न र सम्पत्ति शुद्धीकरणको अनुसन्धानको घेरामा परेका प्रमुख राजनीतिक दलका केही शीर्ष नेताहरूको राहदानी (पासपोर्ट) रोक्का गर्नेसम्बन्धी तयारीमा जुटेको छ ।
पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली, कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा, नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ लगायत नेताहरूको नाम राहदानी रोक्का गर्ने वाचलिस्टमा परेको स्रोतले जनाएको छ ।
अन्तरिम सरकारका निकट एक उच्च अधिकारीका अनुसार, राहदानी रोक्का गर्नुपर्ने विषयमा अध्यागमन र राहदानी विभागसँग छलफल सम्पन्न भइसकेको छ । प्रक्रिया अहिले अन्तिम चरणमा पुगेको जनाइएको छ ।
‘पासपोर्ट रोक्का गर्न कानुनी प्रक्रिया, प्रमाण र आधार चाहिन्छ । हामी परामर्शपछि प्रक्रिया अघि बढाएका छौं,’ प्रधानमन्त्री कार्यालय निकट स्रोतले भन्यो ।
ओली, देउवा, लेखक वाचलिस्टमा, सुरुङ र जलेका नोट भेटिएको दाबी
जेनजी आन्दोलनको क्रममा जलेका घरहरूमा भेटिएको नगद रकम, सुरुङ जस्तो संरचना र विदेशी मुद्रा सम्बन्धी रिपोर्टले नेताहरूविरुद्ध थप अनुसन्धानको बाटो खोलेको छ ।
सम्पत्ति शुद्धीकरण विभागले कांग्रेस सभापति देउवा र उनकी पत्नी आरजु राणा देउवाको बूढानीलकण्ठस्थित निवासमा मुचुल्का उठाइसकेको छ ।
विभागले जलेका नोट, डलर र सुरुङ रहेको दाबी गरेको थियो । यद्यपि देउवाको सचिवालयले यसलाई अस्वीकार गर्दै ‘पानी ट्यांकी’ मात्र रहेको प्रष्टिकरण दिएको छ ।
त्यस्तै, माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डको खुमलटारस्थित निवास र एमाले अध्यक्ष ओलीको बालकोटस्थित निवासमा पनि विभागको टोली पुगेर मुचुल्का उठाइसकेको छ । यी दुवै घरहरू प्रदर्शनको क्रममा जलेका थिए ।
२३ भदौमा भएको जेनजी आन्दोलनको क्रममा २१ जनाको ज्यान गएको घटनामा तत्कालीन प्रधानमन्त्री ओली र गृहमन्त्री रमेश लेखकको भूमिकामाथि प्रश्न उठ्दै आएको छ ।
सरकारले उक्त घटनाको छानबिनका लागि बनाएको गौरीबहादुर कार्की नेतृत्वको आयोगले पनि शपथपछि काम सुरु गरिसकेको छ । आयोगसँग समन्वय गर्दै राहदानी रोक्का प्रक्रिया अघि बढाउने तयारी गरिएको स्रोतको भनाइ छ ।
नेकपा (माओवादी केन्द्र)का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले लोकतान्त्रिक दलका नेता तथा कार्यकर्तामाथि भ्रष्टाचार छानबिनको नाममा प्रतिबन्ध र जेल हाल्ने चलखेल भइरहेको गम्भीर आरोप लगाएका छन् ।
पार्टी केन्द्रीय समिति बैठकमा राजनीतिक प्रतिवेदन पेस गर्दै अध्यक्ष प्रचण्डले जेनजी आन्दोलनपछि बनेको गैरदलीय सरकारका नाममा संविधानमाथि सङ्कट उत्पन्न भएको र प्रतिक्रियावादी शक्तिहरूले लोकतान्त्रिक उपलब्धि खोस्न खोजेको दाबी गरेका हुन् ।
“संविधान खारेज गर्ने, अन्तरिम संविधान ल्याउने, कठपुतली पात्रमार्फत स्वार्थ पूरा गर्ने प्रयास हुँदैछ,” प्रचण्डले भनेका छन् । साथै उनले फागुन २१ मा तोकिएको निर्वाचन समयमा सम्पन्न हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।
प्रचण्डले नेपालको राजनीतिक इतिहासकै कठिन परिस्थितिमा रहेको पनि भनेका छन् । ‘यतिखेर हामी नेपालको राजनीतिक इतिहासकै अत्यन्तै कठिन परिस्थितिमा रहेका छौँ’ उनले भनेका छन्, ‘क्रान्ति र प्रतिक्रान्तिको दोसाँधमा रहेको यो समयमा ठोस परिस्थितिको ठोस विश्लेषण गरेर नेपाली क्रान्तिको नयाँ कार्यभार पूरा गर्न सकिने अवसर र चुनौती हाम्रासामु रहेको छ।’
साथै, समग्र परिस्थितिको वस्तुगत समीक्षाका आधारमा पार्टीले आगामी रणनीति तय गर्नुपर्ने प्रचण्डको भनाइ छ।
निर्वाचन आयोगले आउँदो कात्तिक मसान्तसम्म मतदाता नामावली सङ्कलन गर्ने निर्णय गरेको छ ।
बिहीबार बसेको आयोगको पदाधिकारी बैठकले कात्तिक मसान्तसम्म मतदाता नामावली सङ्कलन र अद्यावधिक गर्ने निर्णय गरेको हो । आयोगका अनुसार माघ २० गतेसम्म १८ वर्ष पूरा हुने नागरिकले भोट हाल्न पाउनेछन् ।
निर्वाचन घोषणापछि मतदाता नामावली सङ्कलन रोकिने व्यवस्था सरकारले अध्यादेशमार्फत परिमार्जन गरेपछि आयोगले नयाँ निर्णय गरेको हो । आउँदो फागुन २१ गते प्रतिनिधिसभा सदस्यको निर्वाचन तोकिएको छ ।
बिहीबार नै राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले मतदाता नामावली ऐन, २०७३ अध्यादेशमार्फत संशोधन गरेका थिए । संविधानको धारा ११४ को उपधारा (१) बमोजिम मन्त्रिपरिषद्को सिफारिसमा राष्ट्रपति पौडेलले अध्यादेश जारी गरेसँगै मतदाता नामावली संकलनको बाटो खुला भएको हो ।
यसअघि प्रतिनिधि सभा निर्वाचनको मिति तोकिएपछि नयाँ मतदाता नामावली सङ्कलन गर्न नपाउने व्यवस्था थियो ।
काठमाडौं । प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले आज साँझ ६ बजे राष्ट्रका नाममा महत्वपूर्ण सम्बोधन गर्ने भएकी छिन् । प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयका अनुसार, दिउँसो ४ बजे बस्ने मन्त्रिपरिषद्को बैठकपश्चात् प्रधानमन्त्री कार्कीले राष्ट्रलाई सम्बोधन गर्ने कार्यतालिका तय भएको हो ।
‘जेनजी’ आन्दोलनको जगमा गठित अन्तरिम सरकारको नेतृत्व सम्हालेकी प्रधानमन्त्री कार्कीले प्रधानमन्त्रीको पदभार ग्रहण गरेपछि यो उनको पहिलो राष्ट्रिय सम्बोधन हुनेछ । पूर्व प्रधानन्यायाधीश कार्की गत भदौ २७ गते प्रधानमन्त्री पदमा नियुक्त भएकी थिइन्, जसले भदौ २३ र २४ गते भएको सशक्त ‘जेनजी’ आन्दोलनपछि विकसित राजनीतिक परिस्थितिको नेतृत्व गरेकी थिइन् ।
प्रधानमन्त्री कार्की नेतृत्वको अन्तरिम सरकारले हालै प्रतिनिधिसभा विघटन गरी आगामी फागुन २१ गते निर्वाचनको मिति घोषणा गरिसकेको छ । अन्तरिम सरकारको प्रमुख कार्यभार छ महिनाभित्र अर्थात् फागुन २१ गते स्वच्छ, निष्पक्ष र भयरहित निर्वाचन सम्पन्न गराउनु रहेको छ ।
आजको सम्बोधनमा प्रधानमन्त्री कार्कीले वर्तमान राजनीतिक अवस्था, निर्वाचनको तयारी, सरकारका प्राथमिकता र राष्ट्रका नाममा भावी योजनाबारे प्रकाश पार्ने अपेक्षा गरिएको छ । सम्बोधनलाई विशेष चासोका साथ हेरिएको छ ।




