नेपाल जन प्रशासन संघले सार्वजनिक प्रशासन, व्यवस्थापन तथा सार्वजनिक सेवाका क्षेत्रमा विशिष्ट योगदान पुर्याएका दुई व्यक्तित्वलाई हेमबहादुर मल्ल सम्मान प्रदान गरिने भएको छ ।
संघका अनुसार वर्ष २०८१ को सम्मान धुलिखेल अस्पतालका संस्थापक डा। रामकण्ठ माकजू श्रेष्ठ र वर्ष २०८२ को सम्मान पूर्वसचिव रामेश्वरप्रसाद खनाललाई अर्पण गरिनेछ।
नेपाल सरकारका पूर्वसचिव श्री श्रीकृष्ण ज्ञवालीको संयोजकत्वमा गठित छनोट समितिको सिफारिसका आधारमा यो निर्णय गरिएको हो। धुलिखेल अस्पतालमार्फत गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा र संस्थागत विकासमा पुर्याएको योगदानका लागि डा। माकजूलाई तथा सार्वजनिक प्रशासन, नीति निर्माण र सेवा सुदृढीकरणमा पुर्याएको योगदानको कदर गर्दै खनाललाई सम्मान गर्न लागिएको संघले जनाएको छ।
उनीहरुलाई यही भदौ ८ गते सोमबार एक विशेष समारोहकाबीच सम्मानपत्र सहित नगद दुइ लाख धनराशीले सम्मान गरिने छ ।
साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेसनको साझेदारीमा वि.सं. २०६० देखि संघले ख्यातिप्राप्त प्रशासक स्व. हेमबहादुर मल्लको स्मरणमा यो सम्मान प्रदान गर्दै आएको छ।
हालसम्म विभिन्न क्षेत्रका २१ जना विशिष्ट व्यक्तित्वहरू यस सम्मानबाट सम्मानित भइसकेका छन्।
। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले आगामी स्थानीय तहको निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै आफ्नो साङ्गठनिक गतिविधि र चुनावी तयारीलाई तीव्र बनाएको छ । शुक्रबार पार्टी केन्द्रीय कार्यालयमा बसेको केन्द्रीय समितिको बैठकले उम्मेदवार छनोटको रूपरेखा अनुमोदन गर्नुका साथै ‘राइट टु रिकल’ सम्बन्धी दस्ताबेज निर्माण गर्ने र पार्टीका विभिन्न रिक्त पदहरूमा मनोनयन गर्ने महत्त्वपूर्ण निर्णय गरेको हो ।
महामन्त्री विपिन कुमार आचार्यद्वारा जारी विज्ञप्तिअनुसार, बैठकले आगामी स्थानीय निर्वाचनका लागि तयार पारिएको ‘उम्मेदवार छनोट रूपरेखा २०८३’ लाई प्राप्त सुझावहरू समेटेर अनुमोदन गरेको छ । यसैगरी, केन्द्रीय उम्मेदवार छनोट समितिमा रहन इच्छुक केन्द्रीय सदस्य तथा सांसदहरूबाट नामावली माग गर्ने निर्णय पनि पार्टीले गरेको छ । उम्मेदवार छनोट रूपरेखा र निर्वाचन सम्बन्धी विषयमा अभिमुखीकरण गर्न पार्टीले केन्द्रीय सदस्य र सांसदहरूलाई देशभरका ४६० गाउँपालिकामा परिचालन गर्ने भएको छ । यस अभियानको संयोजन सहमहामन्त्री निशा डाँगीले गर्नेछिन् ।
यसैबीच, रास्वपाले आफ्ना जनप्रतिनिधिले सन्तोषजनक काम नगरे फिर्ता बोलाउन पाउने लोकतान्त्रिक अभ्यास ‘राइट टु रिकल’ लाई नीतिगत रूपमै अगाडि बढाउने भएको छ । यसका लागि विस्तृत दस्ताबेज निर्माण गर्न महामन्त्री आचार्यको संयोजकत्वमा ११ सदस्यीय समिति गठन गरिएको छ । त्यस्तै, मधेस प्रदेशमा जिल्ला र प्रदेश अधिवेशन सुरु गर्नुअघि साङ्गठनिक अवस्थाको मूल्याङ्कन (अडिट) गर्न सहमहामन्त्री हरि ढकालको नेतृत्वमा ५ सदस्यीय समिति बनाइएको छ । सो समितिमा मधेसबाहेकका प्रदेशका केन्द्रीय सदस्यहरू मात्र रहने व्यवस्था गरिएको छ । पार्टीले आफ्ना गतिविधि र विचार प्रवाह गर्न आगामी असोजदेखि ‘स्वतन्त्र’ नामक मासिक डिजिटल पत्रिका समेत प्रकाशन गर्ने निर्णय गरेको छ ।
पार्टीको साङ्गठनिक संरचनालाई पूर्णता दिने क्रममा केन्द्रीय समितिले पदाधिकारी, सचिवालय सदस्य र विभिन्न विभागका प्रमुखहरूको मनोनयन गरेको छ । पार्टीको सह–महामन्त्रीमा पुरुषोतम सुप्रभात यादव, कोषाध्यक्षमा डा. मनोहर प्रधान र सह–कोषाध्यक्षमा बसुमाया तामाङलाई मनोनयन गरिएको छ । त्यसैगरी, प्रवक्ताको जिम्मेवारी ललितपुरका सांसद जगदीश खरेलले पाएका छन् भने सह–प्रवक्तामा डा. नमिता यादव र सुरेन्द्र चौधरी चयन भएका छन् । बैठकले पूर्वाधारमन्त्री सुनील लम्साल, गृहमन्त्री सुधन गुरुङ, सामान्य प्रशासन मन्त्री प्रतिभा रावल, लगायत ९ जनालाई नयाँ केन्द्रीय सदस्यका रूपमा मनोनयन गरेको छ ।
बैठकले महत्त्वपूर्ण विभागहरूको नेतृत्व पनि तोकेको छ । जसअनुसार संगठन विभाग प्रमुखमा प्रमोद न्यौपाने, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध विभाग प्रमुखमा शिशिर खनाल, सार्वजनिक सेवा तथा जनगुनासो व्यवस्थापन विभाग प्रमुखमा विजय जैरु, जनस्वास्थ्य विभाग प्रमुखमा डा. तोसिमा कार्की र पूर्वाधार विभाग प्रमुखमा निशा डाँगी चयन भएका छन्। अर्थ विभागको नेतृत्व लिमा अधिकारी आचार्यले पाएकी छन् भने प्रशिक्षण विभागको उपप्रमुखमा कमल सुवेदीलाई तोकिएको छ ।
यस्तै, बैठकले गणेश पराजुली, उर्जामन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठ, इन्दिरा राना मगर, मनिष झा, शिशिर खनाल, समिक्षा बास्कोटा लगायत १३ जनालाई पार्टी सचिवालय सदस्यमा मनोनयन गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीकी सांसद आशिका तामाङले सूचना तथा सञ्चारमन्त्री डा. विक्रम तिमिल्सिनाको अध्यक्षतामा शुक्रबार बसेको काठमाडौं उपत्यकाको फोहोरमैला व्यवस्थापनसम्बन्धी छलफल कार्यक्रम बहिष्कार गरेकी छन् ।
बञ्चरेडाँडामा फोहोर व्यवस्थापनका क्रममा देखिएका समस्या, स्थानीयवासीका गुनासा तथा फोहोर व्यवस्थापनका लागि भइरहेका कामकारबाहीबारे छलफल गर्न कार्यक्रम आयोजना गरिएको थियो ।
बैठकमा ललितपुर महानगरपालिकाका नगर प्रमुख चिरिबाबु महर्जनले महानगरपालिकाले आफ्नो तर्फबाट काम गरिरहेको भए पनि आफूहरूमाथि नराम्रा मुद्दा लगाउने गरिएको गुनासो गरे । उनले काम गरिरहँदा पनि सांसदहरूले दबाब दिने गरेको भन्दै विषय बुझेर मात्रै धारणा बनाउन आग्रह गरे ।
त्यसपछि सांसद तामाङ र मेयर महर्जनबीच भनाभन भएको थियो । विवाद चर्किएपछि सञ्चारमन्त्री तिमिल्सिनाले मध्यस्थता गर्दै माहोल शान्त पार्ने प्रयास गरेका थिए । तर, स्थिति सामान्य नभएपछि सांसद तामाङ नै बैठकबाट रिसाएर बाहिरिएकी हुन् ।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को सचिवालय सदस्यमा १३ जना थपिएको छ।
शुक्रबार बसेको केन्द्रीय समिति बैठकले शिशिर खनालदेखि मनिष झासम्मलाई सचिवालय सदस्यमा थप गर्ने निर्णय गरेको हो।
जसमा पुरुषोत्तम यादव, शिशिर खनाल, गणेश पराजुली, कबिन्द्र बुर्लाकोटी, मनिष झा, विराजभक्त श्रेष्ठ, लीमा अधिकारी, दीपकराज बोहोरा, समीक्षा बास्कोटा, इन्दिरा राना, शिव नेपाली, जगदीश खरेल (ललितपुर) र मनोहर प्रधान छन्।
साउन १३ गते बसेको केन्द्रीय समिति बैठकले ५ जना सचिवालय सदस्य बनाएको थियो। रास्वपाको विधानअनुसार सभापति रवि लामिछानेले बढीमा ३३ जनालाई सचिवालय सदस्य बनाउन सक्ने प्रावधान छ।
सत्तारुढ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)ले संगठन विभाग प्रमुखमा प्रमोद न्यौपाने र पार्टी प्रवक्तामा पूर्वमन्त्री जगदीश खरेललाई मनोनयन गरेको छ।
पार्टी केन्द्रीय कार्यालय वनस्थलीमा जारी केन्द्रीय समिति बैठकले विभिन्न विभागका प्रमुखसमेत टुंगो लगाएको हो।
बैठकले सार्वजनिक सेवा तथा जनगुनासो विभागको प्रमुखमा विजय जैरु, जनस्वास्थ्य विभागमा डा। तोसिमा कार्की र पूर्वाधार विभागमा निशा डाँगीलाई जिम्मेवारी दिएको छ।
त्यस्तै, अन्तर्राष्ट्रिय तथा कूटनीतिक विभाग प्रमुखमा परराष्ट्र मन्त्री शिशिर खनाल र अर्थ विभाग प्रमुखमा लीमा अधिकारी मनोनयन भएका छन्।
नेपाली कांग्रेसका पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा र नेता डा. शेखर कोइरालाबीच भेटवार्ता भएको छ । देउवा निवास चुनदेवीमा भएको भेटमा समसामयिक विषयमा कुरा भएको देउवाका स्वकीय सचिव भानु देउवाले जानकारी दिए ।
देउवा समूहले गत साउन अन्तिममा राष्ट्रिय सम्मेलन गरेर सभापति गगन थापालाई अस्वीकार गरेको थियो । सभापति थापा गत पुसमा भएको विषेश महाविधेशनबाट निर्वाचित भएका थिए ।
कांग्रेसले १५औँ महाविधेशनको कार्यक्रम नरोक्ने भएपछि त्यसलाई रोक्न देउवा समूह सर्वोच्च गएको छ । पार्टी एकताको पक्षमा रहेका कोइरालालो देउवासँग भेट गरेका हुन् ।
तीन वर्षीया बालिका गरिमा चौधरीको बलात्कारपछि हत्या भएको घटनामा संलग्न दोषीलाई कडा कारबाहीको माग गर्दै स्वतन्त्र आमा नेपालको आयोजनामा शुक्रबार काठमाडौंको माइतीघर मण्डलामा प्रदर्शन गरिएको छ ।
प्रदर्शनमा सहभागीहरूले बालिकामाथि भएको जघन्य अपराधको निष्पक्ष छानबिन गरी दोषीलाई कडा कानुनी कारबाही गर्न सरकारसँग माग गरेका छन् । उनीहरूले ‘हत्यारालाई फाँसी दे’ लगायतका नारासमेत लगाएका थिए ।
प्रदर्शनमा सहभागी खोटाङकी निरीक्षा खनालले गरिमा चौधरीको न्यायका लागि आफूहरू सडकमा आएको बताइन् । उनले बालबालिकाको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न कानुनलाई थप प्रभावकारी बनाउनुपर्ने माग गरिन् ।
‘गरिमा चौधरी तीन वर्षीया बालिका हुन् । उनको बलात्कारपछि हत्या भयो । उनको न्यायका लागि र आगामी दिनमा हाम्रा बालबालिकालाई कसरी सुरक्षित राख्ने भन्ने विषयमा आवाज उठाउन हामी विरोध प्रदर्शनमा आएका हौं,’ उनले भनिन्, ‘बलात्कारीलाई कडा सजाय हुनुपर्छ । अब हाम्रो आवाज बन्द हुँदैन । कानुन निर्माण तथा संशोधन नभएसम्म सरकारसमक्ष हाम्रो आवाज पुर्याइरहन्छौं ।’
त्यस्तै, अर्की प्रदर्शनमा सहभागीले बलात्कारजस्तो जघन्य अपराधमा संलग्नलाई कडा कानुनी कारबाही हुनुपर्ने बताइन् । ‘बलात्कारीलाई कडा सजाय हुनुपर्छ । यो कुरा सरकारले सुन्नैपर्छ । सबैका घरमा छोराछोरी छन् । यस्ता घटना दोहोरिन नदिन कानुनलाई बलियो बनाउनुपर्छ,’ उनले भनिन् ।
प्रदर्शनमा सहभागी अनु शर्माले महिलामाथि हुने अन्याय अन्त्यका लागि सरकार गम्भीर हुनुपर्ने बताइन् । ‘महिलामाथि असाध्यै अन्याय भइरहेको छ । माइतीघरमा आएर प्रदर्शन गर्दैमा मात्र समस्याको समाधान हुँदैन । सरकारले हाम्रो आवाज सुन्नुपर्छ र कानुनमा आवश्यक परिवर्तन ल्याउनुपर्छ,’ उनले भनिन्, ‘यस्ता जघन्य अपराधका घटनामा कानुन फितलो हुनुहुँदैन ।’
प्रदर्शनकारीहरूले बालबालिका तथा महिलाको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न प्रभावकारी कानुन निर्माण, विद्यमान कानुनको संशोधन तथा अपराधीमाथि कडा कारबाहीको माग गरेका छन् ।
चार वर्षदेखि रोगले थलिएका ६ वर्षीय पर्वत परियारका लागि नेपाली कांग्रेसका नेता तथा काठमाडौं मेडिकल कलेजका सञ्चालक डा.सुनील शर्माले मनकारी भाव प्रकट गरेका छन् ।
उपचार त टाढाको कुरा, छोरालाई सुर्खेतसम्म पु¥याउने खर्चसमेत नभएको कालिकोटको एउटा विपन्न परिवारका लागि शर्माले उपचारको ढोका मात्र खोलेनन्, काठमाडौंसम्म ल्याउने खर्चदेखि अस्पतालमा खाने र उपचारको सम्पूर्ण जिम्मेवारीसमेत लिएर उदाहरण बनेका हुन् ।
कालिकोटको खाँडाचक्र नगरपालिका–२ का पर्वत पाइल्सको समस्याबाट चार वर्षदेखि पीडित छन्। जिल्ला अस्पतालमा उपचार गराउँदा अवस्था गम्भीर रहेको र क्यान्सरको आशंकासमेत गरिएको भन्दै थप उपचारका लागि सुविधासम्पन्न अस्पताल लैजान चिकित्सकले सुझाए। तर, अपांगता भएका बुबा सेरे दमाई र गिट्टी कुटेर परिवार पाल्ने आमा पार्वतीसँग छोरालाई सुर्खेतसम्म लैजाने खर्चसमेत थिएन।
यही अवस्थाको जानकारी डा.शर्मालाई उनका मित तथा बाल्यकालदेखिका साथी प्रेम शाहीले गराएका थिए । प्रेमबाट पर्वतको अवस्था थाहा पाएपछि शर्माले आफैं सेरे र पार्वतीसँग भिडियो कलमा कुरा गरे।
उनले परिवारको आर्थिक अवस्था, छोराको रोग, बस्ने घरदेखि खाने अवस्थासम्म सबै जानकारी लिए। कुराकानीकै क्रममा शर्माले सेरेको पानी चुहिने घरसमेत भिडियोमै हेरे।
सेरेसँग कुरा गर्दै शर्माले आफ्नै बाल्यकाल सम्झिए । मान्मको स्कुलबाट आफूले प्रथम श्रेणीमा एसएलसी उत्तीर्ण गरेको, आफू पहिलो र आफ्ना मीत प्रेम शाही दोस्रो भएको सुनाए। आफूले पढेको त्यही स्कुलको नयाँ भवन निर्माण गरिदिने चाहनासमेत व्यक्त गरे। पार्वतीको माइती लालु भएको थाहा पाएपछि त्यहाँसँग जोडिएको आफ्नो पुरानो स्मृतिसमेत सुनाए।
केहीबेरको कुराकानीले उपचारका लागि सहारा खोजिरहेको परिवारलाई आफ्नै मान्छेसँग कुरा गरेजस्तो आत्मीय अनुभूति भयो।
तर, पर्वतलाई तत्काल उपचार आवश्यक थियो। चार वर्षदेखि बिरामी हुँदा पनि आर्थिक अभावका कारण उपचार हुन नसकेको थाहा पाएपछि शर्माले अब ढिला नगरी काठमाडौं आउन आग्रह गरे।
‘उपचार निःशुल्क हुन्छ, खाना पनि अस्पतालमै व्यवस्था हुन्छ,’ शर्माले परिवारलाई भने। काठमाडौं मेडिकल कलेजमा भर्ना भएदेखि उपचार पूरा नहुँदासम्म आवश्यक उपचार निःशुल्क गर्ने र पर्वतसँगै उनका बाबुआमालाई बिहान, दिउँसो र बेलुकाको खाना उपलब्ध गराउने व्यवस्था मिलाउने उनले बताए।
क्यान्सर पुष्टि भए थप उपचारका लागि विराटनगर पठाउनुपर्ने अवस्था आए त्यहाँ बस्ने व्यवस्थासमेत मिलाइदिने आश्वासन दिए।
तर परिवारसँग काठमाडौं आउने भाडासमेत थिएन। पार्वतीले त्यो कुरा बताएपछि शर्माले यात्राखर्चसमेत आफैं व्यहोर्ने बताए। अर्को सानो छोरा कहाँ छाड्ने भन्ने समस्या पनि रहेको थाहा पाएपछि आवश्यक व्यवस्थासमेत मिलाइदिने बताए।
‘हामी पढेलेखेका छैनौं, काठमाडौं आएपछि के गर्ने?’ परिवारको चिन्तामा शर्माको जवाफ थियो, ‘तपाईंहरूले केही पनि गर्नुपर्दैन, आउनुहोस्, बाँकी सबै हामी गर्छौं।’
त्यसपछि सेरे र पार्वती आफ्ना दुई छोरासहित पर्वतलाई लिएर मान्मबाट सुर्खेत हुँदै काठमाडौं लागे। दुई दिनको कठिन यात्रापछि काठमाडौं आइपुग्नेबित्तिकै शर्माको निर्देशनमा काठमाडौं मेडिकल कलेजको एम्बुलेन्स उनीहरूलाई लिन पुग्यो।
पहिलोपटक काठमाडौं आएका सेरे र पार्वतीलाई भेट्न शर्मा आफैं पुगे। यात्रामा कुनै समस्या भयो कि भएन भनेर सोधे, परिवारको अवस्था बुझे र पर्वतलाई आफैं अस्पताल लिएर गए। त्यसपछि काठमाडौं मेडिकल कलेजको आकस्मिक कक्षमा पर्वतलाई भर्ना गरियो।
शर्माले चिकित्सकहरूलाई आवश्यक सम्पूर्ण जाँच तथा उपचार तत्काल सुरु गर्न निर्देशन दिए। उपचार सुरु भएपछि उनले परिवारलाई पर्वतको उपचार पूरा गरेर टुंगोमा पु¥याउने भरोसा दिलाए।
पर्वतको वास्तविक रोग र उपचारको अवस्था आवश्यक जाँचपछि चिकित्सकहरूले टुंगो लगाउनेछन्। तर, चार वर्षदेखि उपचारको अभावमा पीडा सहिरहेको बालकका लागि अहिले सबैभन्दा ठूलो कुरा उपचार सुरु हुनु हो ।
हिजोसम्म छोरालाई अस्पतालसम्म लैजानसमेत पैसा नभएको परिवार आज काठमाडौं मेडिकल कलेजको उपचार कक्षमा छ । सेरे र पार्वतीका आँखामा छोरालाई बचाउने आशा फेरि फर्किएको छ ।
पर्वतको अवस्थाबारे पत्रकार पुष्प भट्टराईले उनका मीत प्रेम शाहीलाई जानकारी गराएका थिए। शाहीले आफ्ना मीत सुनील शर्मासम्म त्यो खबर पुर्याए । शर्माले गम्भीरतापूर्वक सुने। त्यसपछि भिडियो कल गरे, परिवारसँग कुरा गरे, काठमाडौं ल्याउने यात्राखर्चको व्यवस्था गरे, एम्बुलेन्स पठाए, अस्पतालमा भर्ना गराए र चिकित्सकहरूलाई उपचार तत्काल सुरु गर्न निर्देशन दिए ।
यसरी एउटा खबरले सुरु भएको यात्रा अहिले उपचारको ढोकासम्म आइपुगेको छ। चार वर्षदेखि रोगसँग लडिरहेका पर्वतको उपचार सुरु भएको छ—र उपचारसँगै उनको परिवारमा जीवनको नयाँ आशा पनि जागेको छ ।
। राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) ले प्रदेशसभा संसदीय दलका नेता उद्धव थापालाई पार्टीको साधारण सदस्यसमेत नरहने गरी कारबाही गरेको छ।
बिहीबार बसेको राप्रपाको कार्यसम्पादन समितिको बैठकले बागमती प्रदेश सरकार गठनका क्रममा पार्टीको निर्णय र निर्देशनविपरीत नेकपा एमाले नेतृत्वको सरकारलाई समर्थन गरेको आरोपमा थापालाई पार्टीको साधारण सदस्यबाट समेत पदमुक्त गर्ने निर्णय गरेको अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देनले जानकारी दिए।
बैठकपछि अध्यक्ष लिङ्देनले बागमती प्रदेश सरकार गठनका क्रममा पार्टीको निर्णय र निर्देशनविपरीत पार्टीको नाम प्रयोग गरी नेकपा एमालेका मुख्यमन्त्रीका प्रस्तावित किरण थापा मगरलाई समर्थन गरिएको बताए। उक्त समर्थन पार्टीको कुनै पनि प्रकारको औपचारिक निर्णय वा समर्थन नभएको उनको भनाइ छ।
लिङ्देनका अनुसार पार्टीले पटक–पटक निर्देशन दिँदा पनि प्रदेशसभा संसदीय दलका नेता उद्धव थापाले निर्देशन उल्लंघन गर्दै पार्टीको तर्फबाट समर्थन रहेको भन्दै पत्र बुझाएका थिए।
पार्टीले स्पष्टीकरण सोध्दा समेत उनले समयमै जवाफ नदिएको र समर्थनसमेत फिर्ता नलिएको भन्दै उनीमाथि कारबाही गरिएको हो ।
उनले भने, ‘बागमती प्रदेश सरकार गठनका क्रममा पार्टीको निर्णय र निर्देशनविपरीत पार्टीको नाम राखेर नेकपा एमालेका मुख्यमन्त्रीका प्रस्तावित किरण थापा मगरलाई समर्थन गरिएको विषय पार्टीको कुनै पनि प्रकारको निर्णय र समर्थन होइन। पार्टीले बारम्बार निर्देशन दिँदा पनि निर्देशन उल्लंघन गर्दै प्रदेशसभा संसदीय दलका नेता उद्धव थापाले पार्टीको तर्फबाट समर्थन छ भन्ने पत्र बुझाउनुभयो। स्पष्टीकरण सोध्दा समयमा जवाफ नदिनुभएको र समर्थन पनि फिर्ता नलिएकोले आजको कार्यसम्पादन समितिको बैठकले उहाँलाई पार्टीको साधारण सदस्यबाट समेत पदमुक्त गर्ने निर्णय गरेको छौँ।’
अध्यक्ष लिङ्देनले उक्त घटनालाई पार्टी अनुशासन उल्लंघनको गम्भीर विषयका रूपमा लिइएको बताए। उनले एमालेमाथि विगतदेखि नै सत्ता केन्द्रित गतिविधिका क्रममा अन्य दलहरूबीच चलखेल गर्ने गरेको आरोपसमेत लगाए।
उनले भने, ‘अनुशासन उल्लंघनको विषय हो, त्यो एउटा पाटो भयो। अर्कोतर्फ एमालेले विगतमा जसरी सत्ता केन्द्रित गतिविधिमा दलहरूका बीचमा खेल्ने काम गथ्र्यो, त्यो अहिले पनि गरेको प्रस्ट रूपमा आयो।’
लिङ्देनले एमालेले बागमती प्रदेश सरकार निर्माणका क्रममा राप्रपासँग औपचारिक रूपमा सहयोग नमागेको तथा पार्टीलाई कुनै पत्रसमेत नलेखेको बताए। पार्टी कार्यालयमा आएर राप्रपाको समर्थन आवश्यक रहेको भन्दै औपचारिक आग्रह नगरी प्रदेशसभा सदस्यहरूलाई प्रभावित गर्ने प्रयास गरिएको उनको आरोप छ ।
उनले भने, ‘एमालेले पार्टीलाई औपचारिक रूपमा सरकार निर्माणको क्रममा कुनै सहयोगको आग्रह गरेको छैन । कुनै पत्र पनि लेख्ने र पार्टी कार्यालयमा आएर राप्रपाको समर्थन चाहियो भनेर आग्रह पनि नगरीकन प्रदेशसभा सदस्यहरूलाई हातमा लिने खालको प्रयास गरियो। अहिले यो जुन परिणाम बाहिर आएको छ, यसबाट चलखेल भन्ने कुरा प्रस्टै हुन्छ।’
अनुशासनको कारबाहीका क्रममा पार्टीभित्र केही फरक मत देखाउने प्रयाससमेत योजनाबद्ध रूपमा भएको राप्रपाको निष्कर्ष रहेको उनले बताए। यद्यपि, पार्टीले यस्ता अनुशासन उल्लंघनका विषयलाई अब गम्भीरतापूर्वक लिने स्पष्ट पारे।
लिङ्देनले उद्धव थापामाथि कारबाही गरिसकिएको र पार्टीको निर्णयविपरीत सरकारमा सहभागी हुने अन्य नेतामाथि पनि कारबाही हुने चेतावनी दिए।
यसबीच, थापामाथि कारबाही गर्ने निर्णयमा राप्रपाभित्र मतभेद देखिएको छ । बैठकमा नेता कमल थापाले उद्धव थापालाई कारबाही गर्ने निर्णयप्रति ‘नोट अफ डिसेन्ट’ लेखेका छन्। उनी थापामाथि कारबाही गर्न नहुने पक्षमा उभिएका छन् ।
नेपाली कांग्रेसका सभापति गगनकुमार थापाले पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवालगायत तत्कालीन सत्ताको नेतृत्वप्रति कटाक्ष गर्दै चुनावमा बहुमत वा दुई तिहाइ प्राप्त हुँदैमा जनताको समर्थन सँधै कायम रहन्छ भन्ने सोच गलत भएको बताएका छन् ।
नन्दप्रसाद जानुका फाउन्डेसनद्वारा आयोजित पुस्तक विमोचन तथा सम्मान कार्यक्रममा बोल्दै थापाले आफूले तत्कालीन कांग्रेस नेतृत्वलाई नागरिकको असन्तुष्टिबारे पटक–पटक सचेत गराए पनि त्यसलाई गम्भीर रूपमा नलिइएको बताए ।
‘यतिबेला दुई तिहाइमाथि पनि प्रश्न उठिरहेको छ । पाँचपटक प्रधानमन्त्री भएको मान्छे छैटौंपटक भएन भनेर असन्तुष्ट हुन्छ । दुईपटक सभापति भएको मान्छे तेस्रोपटक हुन पाइन भनेर असन्तुष्ट हुन्छ । महत्वकाक्षा यसरी बढ्दै जान्छ,’ उनले भने ।
उनले लोकतन्त्रमा निर्वाचनबाट प्राप्त संख्या मात्रै पर्याप्त नहुने बताए । जनताको निरन्तर समर्थन, नैतिक नेतृत्व र नागरिकको विश्वास पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुने उनको भनाइ थियो ।
थापाले आफू तत्कालीन पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवा र केपी शर्मा ओलीसँग पटक–पटक आफ्ना असहमति र चिन्ता राखेको स्मरण गरे ।
थापाले त्यसबेला आफूहरूले देखेका समस्या र दिएका सुझावलाई नेतृत्वले गम्भीर रूपमा नलिएको दाबी गर्दै त्यसको राजनीतिक मूल्य आफूहरूले समेत चुकाएको बताए ।
उनले लोकतन्त्रमा कानुनी वैधानिकता मात्रै पर्याप्त नहुने भन्दै राजनीतिक निर्णयको नैतिक वैधता र नागरिक स्वीकार्यता पनि परीक्षण हुनुपर्ने बताए । संख्या पुग्दैमा कुनै निर्णय सही नहुने भन्दै उनले जनताले त्यसलाई स्वीकार गर्छन् कि गर्दैनन् भन्ने प्रश्न महत्वपूर्ण रहेको बताए ।
‘डेमोक्रेसीमा संख्या मात्रै सबै कुरा होइन,’ थापाले भने, ‘नागरिकले मान्छन् कि मान्दैनन्, समाजले पत्याउँछ कि पत्याउँदैन भन्ने पनि हेर्नुपर्छ ।’
राजनीतिक दलभित्र राजकीय पद प्राप्तिलाई मात्रै राजनीतिक सफलताको मापदण्ड बनाउँदा ठूलो असन्तुष्टि पैदा भएको पनि थापाले बताए ।
मन्त्री, सांसद, मेयर वा पार्टी सभापति बन्न नसके राजनीतिक जीवन असफल भएको ठान्ने प्रवृत्तिले दललाई नै असन्तुष्टि उत्पादन गर्ने संरचनामा परिणत गरेको उनको टिप्पणी थियो ।
उनले कांग्रेसको विशेष महाधिवेशन र आन्तरिक वैधानिकताका विषयमा सर्वोच्चले गरेका कतिपय फैसलाहरू पुनरावलोकन हुनुपर्ने धारणा पनि राखे । थापाले अदालतका निर्णयहरू वैधानिक भए पनि तिनले समाजमा कत्तिको वैधता प्राप्त गर्छन् भन्ने कुरा महत्त्वपूर्ण हुने उनको तर्क थियो ।
