काठमाडौं । पछिल्लो समय देशमा भ्रष्टाचार, अनियमितता र सत्ता–शक्तिको दुरुपयोगका विषयहरू एकपछि अर्को गर्दै सार्वजनिक भइरहेका छन्। अख्तियारका अनुसन्धान, अदालतका बहस, राजनीतिक आरोप–प्रत्यारोप र जनविश्वास गुमाउँदै गएको राजनीतिक परिवेशबीच नागरिकले बारम्बार एउटा प्रश्न उठाउने गरेका छन्—के नेपालमा साँच्चै जनताको सेवाका लागि राजनीति गर्ने नेता पनि थिए?
यही प्रश्नको जवाफ संघीय संसद सचिवालयको आर्थिक प्रशासन शाखाले २०८३ असार ४ गते जारी गरेको एउटा पत्रले दिएको छ। सामान्य प्रशासनिक पत्रजस्तो देखिए पनि त्यसले एउटा असाधारण राजनीतिक चरित्रको परिचय गराएको छ। उक्त पत्रमा उल्लेख भएअनुसार मोरङ क्षेत्र नम्बर ३ बाट निर्वाचित पूर्वप्रतिनिधिसभा सदस्य सुनीलकुमार शर्माले आफ्नो सम्पूर्ण संसदीय कार्यकालमा राज्यबाट उपलब्ध हुने कुनै पनि प्रकारको तलब, भत्ता तथा सुविधा ग्रहण गरेनन्।
नेपालको राजनीतिमा पदसँग सुविधा, शक्ति र प्रभाव जोडिने गरेको सन्दर्भमा राज्यले उपलब्ध गराएको सेवा–सुविधा नै अस्वीकार गर्नु दुर्लभ घटना मानिन्छ। सांसदको हैसियतमा उपलब्ध हुने पारिश्रमिक नलिई जनप्रतिनिधिको जिम्मेवारी निर्वाह गर्नुले शर्माको राजनीतिक सोच र कार्यशैलीलाई फरक बनाएको छ।
राजनीतिलाई अवसरको माध्यम बनाउने प्रवृत्ति बढिरहेका बेला शर्माले त्यसलाई सेवाको अभियानका रूपमा अघि बढाए। संसदभित्र उनी जनस्वास्थ्य, शिक्षा, सामाजिक सुरक्षा र सर्वसाधारणका अधिकारका विषयमा मुखर बन्थे भने संसदबाहिर पीडित र असहाय नागरिकको सेवामा सक्रिय देखिन्थे।
काठमाडौं मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पतालका सञ्चालकसमेत रहेका शर्माले हजारौं गरिब, असहाय र विपन्न नागरिकलाई उपचारमा सहयोग पुर्याउँदै आएका छन्। आर्थिक अभावका कारण उपचारबाट वञ्चित भएका बिरामीदेखि मिर्गौला प्रत्यारोपणजस्ता जटिल उपचार आवश्यक परेका नागरिकसम्मका लागि उनी आशाको केन्द्र बनेका छन्।
सांसदका रूपमा उनले स्वास्थ्य बीमाको दायरा विस्तार, उपचार सेवामा नागरिकको पहुँच वृद्धि तथा मेडिकल शिक्षाको विकासका विषय संसदमा निरन्तर उठाएका थिए। विशेषगरी स्वास्थ्यलाई नागरिकको मौलिक अधिकारका रूपमा स्थापित गर्नुपर्ने उनको अडानले उनलाई अन्य नेताभन्दा फरक पहिचान दिलाएको थियो।
राजनीतिक जीवनको अर्को विशेषता भनेको चुनावपछि पनि उनको सक्रियता नघट्नु हो। सांसद पद गुमेपछि धेरै नेताहरू सार्वजनिक जीवनबाट टाढिने गरेका उदाहरण छन्। तर शर्माको कार्यशैली भने फेरिएको देखिँदैन। कहिले मोरङका बस्तीमा खानेपानीको समस्या समाधानका लागि पुग्ने, कहिले उपचार अभावमा रहेका बिरामीलाई अस्पतालसम्म ल्याएर उपचारको व्यवस्था गर्ने, त कहिले दुर्गम क्षेत्रमा स्वास्थ्य सेवा पुर्याउने अभियानमा सहभागी हुने उनको सक्रियता अझै जारी छ।
यही कारण धेरै नागरिकका लागि उनी केवल नेता मात्र होइनन्, संकटका बेला साथ दिने अभिभावकका रूपमा स्थापित भएका छन्। जनतासँगको सम्बन्ध चुनावी अभियानमा सीमित नराखी निरन्तर सेवा र सहयोगमार्फत कायम राख्नु उनको राजनीतिक जीवनको सबैभन्दा बलियो पक्ष मानिन्छ।
आज संसदमा दिनहुँ विवाद, सत्ता समीकरण र आरोप–प्रत्यारोपका समाचार आइरहेका छन्। जनताका अपेक्षाभन्दा राजनीतिक स्वार्थका बहस बढी सुनिने अवस्थामा संघीय संसद सचिवालयको उक्त पत्रले एउटा गम्भीर प्रश्न उठाएको छ—राजनीति आखिर कसका लागि र केका लागि?
इतिहासमा पद पाउनेहरू धेरै हुन्छन्, तर पदलाई सेवा र त्यागको माध्यम बनाउने व्यक्तित्वहरू कमै जन्मिन्छन्। सांसदको कुर्सीमा बसेर सुविधा लिनु सामान्य कुरा हो, तर सांसद भएर पनि राज्यको तलबभत्ता नलिनु र त्यही समय जनताको स्वास्थ्य, जीवन र आशाका लागि समर्पित रहनु असामान्य चरित्रको परिचय हो।
देश भ्रष्टाचार, स्वार्थ र राजनीतिक अविश्वासको बहसमा अल्झिरहेको वर्तमान समयमा सुनीलकुमार शर्माको यो उदाहरणले नागरिकलाई एउटा फरक राजनीतिक संस्कृतिको सम्झना गराएको छ। यस्तो संस्कृतिमा राजनीति पद र सुविधाका लागि होइन, सेवा र समर्पणका लागि गरिन्छ। त्यसैले समय बित्दै जाँदा केही नामहरू पदका कारण होइन, उनीहरूले समाजमा पुर्याएको योगदानका कारण स्मरणीय बन्छन्।
सुनीलकुमार शर्माको नाम पनि त्यस्तै उदाहरणमध्ये एक बनेको छ, जसबारे धेरैले आज भन्न थालेका छन्—”नेपालमा यस्ता सांसद पनि थिए, जो सुविधा लिन होइन, सेवा गर्न संसद पुगेका थिए।”
