काठमाडौं । संयुक्त राज्य अमेरिकाले आप्रवासी (इमिग्रान्ट) भिसा नीतिमा व्यापक फेरबदल गर्दै नेपालसहित ७५ देशका नागरिकको भिसा प्रक्रिया तत्कालका लागि रोक्ने निर्णय गरेको छ । अमेरिकी विदेश मन्त्रालयको आन्तरिक मेमोलाई उद्धृत गर्दै फक्स न्युजले जनाए अनुसार, यो नियम माघ ७ (जनवरी २१) देखि लागू हुनेछ ।
अमेरिकाको यो कदमले स्थायी बसोबासको अनुमति (ग्रिन कार्ड) को पर्खाइमा रहेका थुप्रै नेपालीहरू प्रभावित हुने भएका छन् । अमेरिकी सरकारले आफ्नो देशमा सार्वजनिक आर्थिक भार (पब्लिक चार्ज) बन्न सक्ने सम्भावना भएका आप्रवासीहरूलाई निरुत्साहित गर्न यो कदम चालेको हो । विदेश मन्त्रालयले कन्सुलर अधिकारीहरूलाई भिसा आवेदकहरूको जाँचबुझ र प्रमाणीकरण प्रक्रियामा कडाइ गर्न निर्देशन दिएको छ । नयाँ निर्देशन अनुसार, यदि कुनै आवेदक भविष्यमा अमेरिकी सरकारको आर्थिक सहायतामा निर्भर हुन सक्ने देखिएमा विद्यमान कानुन बमोजिम उनीहरूको भिसा अस्वीकार गर्न सकिनेछ ।
यो सूचीमा नेपालका अलावा सोमालिया, रुस, अफगानिस्तान, ब्राजिल, इरान, इराक, इजिप्ट, नाइजेरिया, थाइल्याण्ड, यमनलगायतका देशहरू समावेश छन् । मन्त्रालयले आप्रवासी भिसा प्रक्रियाको पुनरवलोकन नसकिएसम्म यो स्थगन अनिश्चितकालका लागि जारी रहने जनाएको छ । आप्रवासी भिसा भनेको अमेरिकामा स्थायी बसोबासका लागि दिइने भिसा हो, जुन विद्यार्थी वा भ्रमण भिसाभन्दा नितान्त फरक हुन्छ ।
आप्रवासी भिसामा कडाइ गर्नुअघि गत साता मात्रै अमेरिकाले बिजनेस (बी१) र भिजिट (बी२) भिसामा पनि नयाँ सर्त अघि सारेको थियो । आउँदो माघ ७ देखि नै लागू हुने गरी ल्याइएको उक्त नियम अनुसार अब अमेरिका जाने नेपालीले भिसा लिनुअघि मोटो रकम धरौटी राख्नुपर्ने हुन सक्छ ।
नयाँ नियम अनुसार, कन्सुलर अधिकारीले भिसा अन्तर्वार्ताका क्रममा आवेदकको अवस्था हेरी ५ हजार, १० हजार वा १५ हजार अमेरिकी डलर (करिब ७ लाख देखि २१ लाख ६६ हजार रुपैयाँसम्म) धरौटी माग गर्न सक्नेछन् । यो रकम अमेरिकी अध्यागमन तथा भन्सार कार्यालय (आईसीई) मा जम्मा गर्नुपर्नेछ ।
कडा सर्तहरू यतिमै सीमित छैनन् । अब धरौटी राखेर भिसा प्राप्त गर्ने नेपालीहरूले अमेरिका प्रवेश गर्न र बाहिरिनका लागि तीनवटा विशिष्ट विमानस्थल मात्र प्रयोग गर्न पाउनेछन् । यसका लागि बोस्टनको लोगान अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल, न्यूयोर्कको जोन एफ केनेडी (जेएफके) अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल र वाशिङ्टनको डुलिस इन्टरनेसनल एयरपोर्ट तोकिएको छ । अन्य विमानस्थल प्रयोग गरेमा यात्रुलाई नियन्त्रणमा लिन सकिने चेतावनी दिइएको छ ।
काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको विशेष महाधिवेशन नयाँ केन्द्रीय समिति चयन गरेको छ । भृकुटीमण्डपमा सम्पन्न पार्टीको विशेष महाधिवेशनले गगन थापाको नेतृत्वमा नयाँ केन्द्रीय कार्यसमिति सर्वसम्मत चयन गरेको हो ।
विशेष महाधिवेशनको बन्दसत्रले बहुमतका आधारमा तय गरेको नेतृत्वलाई अन्ततः सर्वसम्मत रूपमा अनुमोदन गरेको छ । यससँगै पार्टीको बागडोर युवा नेता गगन थापाको काँधमा आएको छ ।
नयाँ कार्यसमितिको उपसभापतिमा विश्वप्रकाश शर्मा र पुष्पा भुसाल चयन भएका छन् । पार्टी संगठनको महत्त्वपूर्ण मानिने महामन्त्री पदमा पनि युवा अनुहार नै अगाडि आएका छन् । महाधिवेशनले प्रदीप पौडेल र गुरुराज घिमिरेलाई महामन्त्रीको जिम्मेवारी सुम्पिएको छ ।
महाधिवेशनले समावेशी सिद्धान्तअनुसार आठजना सहमहामन्त्रीसमेत सर्वसम्मत चयन गरेको छ । जसमा महिलातर्फ डिला संग्रौला, दलिततर्फ प्रकाश रसाइली र आदिवासी जनजातितर्फ बहादुरसिंह लामा रहेका छन् ।
यस्तै, खसआर्यतर्फ उदयशमशेर जबरा, मधेसीतर्फ मुक्ताकुमारी यादव, मुस्लिमतर्फ फरमुल्लाह मन्सुर र थारुतर्फ योगेन्द्र चौधरीले सहमहामन्त्रीको जिम्मेवारी पाएका छन् । पिछडिएको क्षेत्रबाट कर्णबहादुर बुढा सहमहामन्त्रीमा चयन भएका छन् ।
काठमाडौँ । प्रत्येक वर्ष सौर मासअनुसार माघ महिनाको पहिलो दिन मनाइने माघे सङ्क्रान्ति पर्व आज देशभर स्नान, जप, तप, ध्यान साधना, दान आदि गरी मनाइँदै छ । सूर्य धनु राशिबाट मकर राशिमा प्रवेश गर्ने सङ्क्रान्ति भएकाले माघ १ गतेलाई मकर (माघे) सङ्क्रान्ति भनिन्छ ।
माघ १ गतेदेखि उत्तरायण सुरु हुने भएकाले दिनभन्दा रात छोटा हुँदै जान्छन् । उत्तरायण सुरु हुने दिनको स्नान, जप, तप, ध्यान साधना, दान आदिलाई पुण्य दायक मानिन्छ । यसैले आजको दिन देवघाट, त्रिशूली, कालीगण्डकी, वाग्मती, इन्द्रावती, त्रिवेणी, रिडी लगायतका स्थानमा माघ स्नान गर्ने भक्तजनको भीड लाग्छ । यी ठाउँमा आज विशेष मेलासमेत लाग्ने गर्छ । तराईवासीले माघ १ लाई नहान अर्थात् नुहाउने पर्वका रूपमा मनाउँछन् । वर्षभर नुहाउने वातावरण नमिल्ने तराईवासीले पनि आज भने अनिवार्य नुहाउनुपर्ने मान्यता राख्छन् ।
बिहानै तीर्थस्थलमा गई स्नान गरेर तिल दान गर्नाले सुन दान गरे सरहको पुण्य प्राप्त हुने धार्मिक विश्वास छ । धर्म सिन्धुमा माघ १ मा घ्यू, चाकु, तिलका परिकार, खिचडी नखाने, दान नगर्ने, जलाशयमा गई स्नान नगर्ने, ध्यान नगर्ने व्यक्ति जीवनभर रोगी हुने उल्लेख गरिएको धर्मशास्त्रविद् प्रा. तोयराज नेपालले जानकारी दिए ।
उत्तरायण भएपछि शुभ कर्म गर्न उत्तम मानिन्छ । आज स्नान, दान, व्रत, ध्यान गर्ने व्यक्तिले पुण्य प्राप्त गरी मनकामना पूर्ण हुने जनविश्वास छ । माघे सङ्क्रान्तिका दिन घ्यू, चाकु, तिलका परिकार, तरुल, पालुंगो, खिचडी आदि खाने चलन छ । यी परिकारले जाडोमा न्यानो प्रदान गर्ने भएकाले चिसो समयमा पर्ने पर्वमा तातो परिकार खाने गरिएको हो । यी खानाले त्रिदोष नाश हुने आयुर्वेद चिकित्सकको भनाइ छ ।
तरुल पुसको अन्तिम दिनमा पकाएर राखी माघमा खाने प्रचलनसमेत विभिन्न ठाउँमा छ । यसलाई ‘पुसमा पाके, माघमा जाके’ भन्ने उखानका रूपमा समेत प्रयोग गरिन्छ । आजका दिन शरीरमा तिलको तेलले मालिस गर्दा दूषित पदार्थ बाहिर निस्कन्छ भन्ने विश्वास छ । शरीरका नाडी, स्नायुमण्डल र हड्डीलाई तिलको तेल मालिसबाट सुदृढ र स्वस्थ राख्न सकिने आयुर्वेद शास्त्रीय मान्यता छ ।
सूर्य उत्तरायण भएपछिको मृत्युलाई उत्तम मानिन्छ । महाभारत युद्धमा मृत्यु शय्यामा पुगेका भीष्मले इच्छा मृत्युको वरदान पाएअनुसार सूर्य उत्तरायणपछि नै शरीर त्यागेको बताइन्छ । आजका दिन भक्तपुरको तिल माधव नारायण स्थानमा पनि मेला लाग्ने गर्दछ ।
माघ महिनामा माघ माहात्म्यको पनि ठूलो महत्त्व छ । स्कन्द पुराणको माघ माहात्म्यअन्तर्गत केदारखण्डको कुमार र अगस्त्यबीच भएको संवाद अर्थात् स्वस्थानी सुन्ने सुनाउने क्रम पौष शुक्ल पूर्णिमादेखि सुरु हुन्छ । यो क्रम माघ शुक्ल पूर्णिमासम्म जारी रहन्छ ।
यस वर्ष पौष शुक्ल पूर्णिमा अर्थात् पुस १९ गतेदेखि श्री स्वस्थानी व्रत कथा सुरु भइसकेको नेपाल पञ्चांग निर्णायक विकास समितिले जनाएको छ । यो व्रत गर्नेले चान्द्रमासअनुसार माघ महिनाभर स्नान गरी नित्य मध्याह्नकालमा श्री महादेवको पूजा आराधना गर्छन् । यसैले यसलाई माघस्नान पनि भनिन्छ ।
माघे सङ्क्रान्तिका अवसरमा कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयले राष्ट्रिय कृषि जैविक विविधता दिवस पनि मनाउने भएको छ । माघ १ गते तरुल, सखरखण्ड, पिँडालु, वनतरुलजस्ता कन्दमूलको सेवन गरिने भएकाले गत वर्षदेखि यो दिवस मनाउन थालिएको हो ।
