नेपाल टेलिभिजन (हाल, सार्वजनिक सेवा प्रसारण संस्था) को स्याटेलाइट ब्याण्डविथ खरिदसम्बन्धी छानबिन गर्न गठित अध्ययन समितिले सरकारलाई आफ्नो प्रतिवेदन बुझाएको छ ।

समितिले आज सूचना तथा सञ्चार मन्त्री डा विक्रम तिमिल्सिना समक्ष बुझाएको प्रतिवेदनले विभिन्न समयमा भएका स्याटेलाइट ब्याण्डविथ खरिद तथा सम्झौतामा कानुनविपरीत कार्य, प्रक्रियागत कमजोरी, वित्तीय अनुशासन उल्लङ्घन तथा संस्थालाई आर्थिक हानि पुग्ने जस्ता गम्भीर प्रकृतिका कैफियत फेला परेको निष्कर्ष निकालेको छ ।

स्याटेलाइट ब्याण्डविथ खरिदका सन्दर्भमा विभिन्न निकायमा परेका उजुरी, महालेखापरीक्षकको कार्यालयका प्रतिवेदन तथा सार्वजनिक सरोकारका विषयलाई आधार बनाएर सञ्चार मन्त्रालयले २०८३ जेठ २२ गते अध्ययन समिति गठन गरेको थियो । उक्त समितिले आज मन्त्रालयलाई बुझाएको प्रतिवेदनमा विभिन्न अवधिमा भएका खरिद प्रक्रियामा सार्वजनिक खरिद ऐन, २०६३ र सार्वजनिक खरिद नियमावली, २०६४ को व्यवस्था उल्लङ्घन भएको तथा त्यसबाट नेपाल टेलिभिजनलाई आर्थिक नोक्सानी पुगेको उल्लेख छ । जसबाट करिब रु २० करोड ६१ लाख ७३ हजार ४६९ बराबरको हानीनोक्सानी भएको देखिएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

प्रतिवेदनअनुसार स्याटेलाइट ब्याण्डविथ भाडा खरिदका क्रममा प्रतिस्पर्धात्मक प्रक्रिया नअपनाई पुरानै दररेटमा सम्झौताको म्याद थप गरिएको, सेवा सुरु हुनुअघि नै भाडा भुक्तानी गरिएको, सेवा सुरु भएपछि पनि बढी रकमको बिल भुक्तानी गरिएको तथा लागत अनुमान अस्वाभाविक रूपमा बढाई आवश्यकताभन्दा बढी ब्याण्डविथ खरिद गरिएको पाइएको छ । सन् २०१२ मा प्राविधिक रुपमा असफल बोलपत्रदातालाई नै सेवा खरिदका लागि छनौट गरिएको गम्भीर विश्लेषणसहितको प्रतिवेदन समितिले मन्त्रालयलाई बुझाएको छ । त्यस्तै, प्रयोग गरिरहेको स्याटेलाइटको ‘डिजाइन लाइफ’ सकिने बेलामा सोहि सेवा प्रदायकसँग थप १० मेगाहर्ज ब्याण्डविथ खरिद गर्नेगरी सम्झौता गरिएको प्रतिवेदनले औँल्याएको छ ।

यस्ता कार्यका कारण विभिन्न अवधिमा नेपाल टेलिभिजनलाई आर्थिक क्षति पुगेको अध्ययन समितिले उल्लेख गरेको छ । त्यस्तै, स्याटेलाइट ब्याण्डविथको भुक्तानी प्रक्रियामा नेपाल सरकारको राजस्व खातामा जम्मा हुनुपर्ने कर तथा अन्य राजस्व दायित्वसमेत पूर्ण रूपमा पालना नभएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । यसले वित्तीय अनुशासन र राजस्व व्यवस्थापनमा समेत गम्भीर कमजोरी देखिएको समितिको निष्कर्ष छ ।

अध्ययन समितिले सन् २०१२ को मूल सम्झौतादेखि त्यसपछिका पूरक सम्झौतासम्म संलग्न उच्च व्यवस्थापनका सदस्य तथा सञ्चालक समितिका पदाधिकारीले संस्थाको हितविपरीत निर्णय गरेको देखिएको उल्लेख गरेको छ । प्रतिवेदनमा उनीहरूले प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा नेपाल टेलिभिजनलाई हानि पुग्ने गरी निर्णय गरेको भन्दै आवश्यक कारबाही प्रक्रिया अघि बढाउनका लागि सिफारिस गरिएको छ । सञ्चालक समितिले निर्णयमा हेलचक्य्राइँ गर्दा सन् २०२२ जुन ६ मा नेपाल टेलिभिजनको सबै च्यानल करिब ३० मिनेट प्रशारण बन्द भएको पनि प्रतिवेदनमा जनाइएको छ ।

त्यस्तै, नेपाल टेलिभिजनभन्दा बाहिरबाट सञ्चालक समितिमा नियुक्त भएका पदाधिकारीलाई संस्थाभित्रका उच्च व्यवस्थापनबाट यथार्थपरक सूचना उपलब्ध नगराइएको तथा मन्त्रालय र नेपाल टेलिभिजनका प्राविधिक कर्मचारीले आफ्नो विज्ञताअनुसार जिम्मेवारी प्रभावकारी रूपमा निर्वाह नगरेको पनि प्रतिवेदनले औँल्याएको छ । लागत अनुमान तयार गर्ने क्रममा भएको लापरबाही तथा अस्वाभाविक निर्णयले संस्थालाई गम्भीर आर्थिक भार परेको निष्कर्ष अध्ययन समितिको छ ।

नेपाल टेलिभिजनले आफ्ना च्यानल भू–उपग्रहमार्फत प्रसारण गर्न सन् २००२ देखि विदेशी स्याटेलाइट ब्याण्डविथ सेवा प्रदायक कम्पनीसँग निरन्तर रूपमा भाडा सम्झौता गर्दै आएको छ । यस अवधिमा च्यानल थप गर्ने, स्ट्यान्डर्ड डेफिनेसन (एसडी) बाट हाई डेफिनेसन (एचडी) मा स्तरोन्नति गर्ने, पूरक सम्झौता गर्ने तथा उपकरण खरिदसम्बन्धी निर्णयहरूमा विभिन्न समयमा प्रश्न उठ्दै आएका थिए । प्रतिस्पर्धा बिनै खरिद, प्रक्रियागत अनियमितता, अनावश्यक आर्थिक भार, वित्तीय अनुशासन उल्लङ्घन तथा स्वार्थको द्वन्द्वजस्ता विषय देखिएको निष्कर्षसहित प्रतिवेदनले सम्बन्धित व्यक्तिमाथि कानुनबमोजिम आवश्यक कारबाही गर्न सरकारलाई सिफारिस गरेको छ ।

डडेल्धुराको अमरगढी नगरपालिका– ७ खसरेखानमा जिप दुर्घटना हुँदा दुई जनाको मृत्यु भएको छ । घटनामा तीनजना घाइते भएका छन् ।

धनगढीदेखि दार्चुला जाँदै गरेकोे सु प प्र ०१००१ ज १८५० नम्बरको बोलेरो जिप आज बिहान दुर्घटना हुँदा दुई जनाको मृत्यु भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय डडेल्धुराका प्रमुख बरुणबहादुर सिंहले जानकारी दिए ।

मृत्यु हुनेमा दार्चुलाको अपिहिमाल गाँउपालिका–१ का २५ वर्षीय शुभम लोथ्याल र सोही ठाउँका २० वर्षीय हुम लोथ्याल छन् ।

घाइतेको डडेल्धुरा अस्पतालमा उपचार भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ । जिप करिब ५०० मिटर तल खसेको जनाइएको छ ।

मेष (चु, चे, चो, ला, लि, लु, ले, लो, अ) आज नयाँ योजना अघि बढाउन अनुकूल समय रहनेछ। साथीसँग भएको सामान्य कुराकानीले नयाँ सोच दिनेछ। सानो गल्ती सच्याउने अवसर पनि मिल्नेछ। आजको शुभ रंग सेतो हो भने शुभ अंक १ रहेको छ।

वृष (इ, उ, ए, ओ, वा, वि, वु, वे, वो) अधुरा काम पूरा गर्ने अवसर प्राप्त हुनेछ। सदस्यसँग बसेर गरेको निर्णयले सबैलाई खुसी बनाउनेछ। मन लागेको सामान किन्ने अवसर आउन सक्छ। खर्च गर्दा सन्तुलन कायम राख्नु राम्रो हुनेछ। आजको शुभ रंग निलो हो भने शुभ अंक ४ रहेको छ।

मिथुन (का, कि, कु, घ, ङ, छ, के, को, हा) मेहनतअनुसार राम्रो परिणाम प्राप्त हुन सक्छ। नयाँ परिचय भविष्यमा काम लाग्नेछ। बोलेको कुरा स्पष्ट राख्दा अनावश्यक भ्रम हट्नेछ। हतारमा कसैको कुरा विश्वास नगर्नुहोस्। आजको शुभ रंग खैरो हो भने शुभ अंक ८ रहेको छ।

कर्कट (हि, हु, हे, हो, डा, डि, डु, डे, डो) परिवारको साथले कठिन लागेको काम पनि सजिलो बन्नेछ। आत्मविश्वास बढ्दै जानेछ। खानपिनमा लापरवाही नगर्नु राम्रो हुनेछ। साँझतिर आराम गर्ने समय निकाल्नुहोस्। आजको शुभ रंग पहेलो हो भने शुभ अंक ५ रहेको छ।

सिंह (मा, मि, मु, मे, मो, टा, टि, टु, टे) परिवारबाट आवश्यक सहयोग मिल्नेछ। कसैले गरेको प्रशंसाले थप हौसला दिनेछ। नयाँ जिम्मेवारी आउँदा नआत्तिई अघि बढ्नुहोस्। दिनको अन्त्यमा खुसी दिने घटना हुन सक्छ। आजको शुभ रंग सुनौलो हो भने शुभ अंक ३ रहेको छ।

कन्या (टो, पा, पि, पु, ष, ण, ठ, पे, पो) साथीभाइसँगको सम्बन्ध अझ सुमधुर बन्नेछ। घर वा कार्यस्थल मिलाउँदा मन पनि हल्का हुनेछ। शरीरलाई आवश्यक आराम दिनु राम्रो हुनेछ। आफ्नो समयको सही उपयोग गर्नुहोस्। आजको शुभ रंग निलो हो भने शुभ अंक ७ रहेको छ।

तुला (रा, रि, रु, रे, रो, ता, ति, तु, ते) नयाँ व्यक्तिसँग चिनजान बढ्ने सम्भावना छ साथै पुरानो चिनजानबाट उपयोगी जानकारी पाउन सक्नुहुनेछ। अरूलाई सहयोग गर्दा सम्मान पनि बढ्नेछ। सानो यात्राको योजना बन्न सक्छ। आजको शुभ रंग कलेजी हो भने शुभ अंक २ रहेको छ।

वृश्चिक (तो, ना, नि, नु, ने, नो, या, यि, यु) आर्थिक पक्षमा सुधार आउने संकेत देखिन्छ। आफ्नो विचार शान्त रूपमा राख्दा सबैले स्वीकार गर्नेछन्। कसैको कुरामा चाँडै रिसाउने बानी कम गर्नु राम्रो हुनेछ। घरबाट राम्रो साथ पाइनेछ। आजको शुभ रंग गाढा रातो हो भने शुभ अंक ५ रहेको छ।

धनु (ये, यो, भा, भि, भु, धा, फा, ढा, भे) कार्यक्षेत्रमा जिम्मेवारी बढ्न सक्छ। नयाँ ठाउँ वा नयाँ व्यक्तिसँगको भेटले खुसी थप्नेछ। आफूलाई मन लागेको काममा समय दिनुहोस्। सानो प्रयासले राम्रो उपलब्धि मिल्नेछ। आजको शुभ रंग केशरी हो भने शुभ अंक २ रहेको छ।

मकर (भो,जा,जि,जु,जे,जो,ख,खि,खु,खे,खो,गा,गि) आफ्नो क्षमताको उचित प्रयोग गर्ने अवसर मिल्नेछ। घरका सदस्यको सल्लाह उपयोगी बन्नेछ। पैसाको प्रयोग सोचेर गर्नु राम्रो हुनेछ। बेलुकातिर मन शान्त रहनेछ। आजको शुभ रंग हल्का कालो हो भने शुभ अंक ९ रहेको छ।

कुम्भ (गु, गे, गो, सा, सि, सु, से, सो, दा) नयाँ योजना बनाउन राम्रो समय रहनेछ। साथीसँग मिलेर अघि बढ्दा फाइदा हुनेछ। अनावश्यक बहसबाट टाढा रहनु राम्रो हुनेछ। आजको शुभ रंग खैरो हो भने शुभ अंक १ रहेको छ।

मीन (दि, दु, थ, झ, ञ, दे, दो, चा, चि) पुरानो अनुभवले नयाँ बाटो देखाउनेछ। आफूलाई चाहिएको वस्तु भेटिन सक्छ। परिवारसँग बिताएको समयले मन खुसी बनाउनेछ। दिनको अन्त्यमा नयाँ आशा जाग्नेछ। आजको शुभ रंग सेतो हो भने शुभ अंक ८ रहेको छ।