काठमाडौं । बोधिसत्व स्वामी आनन्द अरूणले नेपालको दीर्घकालीन सामाजिक, आर्थिक, सांस्कृतिक तथा मानवीय हितलाई केन्द्रमा राख्दै ८ बुँदे साझा राष्ट्रिय एजेन्डा सार्वजनिक गर्नुभएको छ। उहाँले वर्तमान संक्रमणकाललाई ऐतिहासिक अवसरका रूपमा व्याख्या गर्दै दलगत स्वार्थभन्दा माथि उठेर साझा राष्ट्रिय प्रतिबद्धता आवश्यक रहेको धारणा व्यक्त गर्नुभएको छ।
उहाँद्वारा प्रस्तुत एजेन्डामा योग, ध्यान, आयुर्वेद तथा अन्य वैकल्पिक स्वास्थ्य प्रणालीलाई समेट्ने छुट्टै मन्त्रालय स्थापना गर्नुपर्ने प्रस्ताव गरिएको छ। यसले परम्परागत ज्ञान प्रणालीलाई अनुसन्धान, स्वास्थ्य सेवा र पर्यटनसँग जोडेर विकास गर्न मद्दत पुग्ने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।
त्यसैगरी, देशभर बढ्दो बाँदर आतंकलाई सम्बोधन गर्न वैज्ञानिक र दीर्घकालीन राष्ट्रिय बाँदर नियन्त्रण तथा मानव–वन्यजन्तु सहअस्तित्व नीति अवलम्बन गर्नुपर्नेमा उहाँले जोड दिनुभएको छ। कृषि उत्पादन, जनसुरक्षा र ग्रामीण अर्थतन्त्रमा परेको असरलाई ध्यानमा राख्दै प्रभावकारी समाधान आवश्यक रहेको उल्लेख गर्नुभएको छ।
कर प्रणाली सुधारतर्फ ध्यान दिँदै उहाँले धार्मिक तथा सामाजिक संस्थाले संकलन गर्ने दानराशिमा लाग्ने कर हटाउनुपर्ने तथा वृद्ध, अपाङ्गता भएका व्यक्ति र एकल महिलाका लागि ब्याज आम्दानीमा कर छुटको व्यवस्था गर्नुपर्ने प्रस्ताव गर्नुभएको छ। यसले सामाजिक सेवा र जीवनयापनमा सहजता ल्याउने उहाँको धारणा रहेको छ।
पर्यटन प्रवर्द्धन र विदेशी लगानी आकर्षणका लागि उहाँले नयाँ नीतिगत पहल आवश्यक रहेको बताउनुभएको छ। हिमाली विमानस्थलहरूलाई अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा स्तरोन्नति गर्ने, न्यूनतम १० लाख अमेरिकी डलर लगानी गर्ने विदेशीलाई स्थायी आवासीय अनुमति दिने तथा डिजिटल नोम्याड भिसा जस्ता कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुपर्ने सुझाव उहाँले दिनुभएको छ। आगामी १० वर्षभित्र १ करोड पर्यटक भित्र्याउने लक्ष्यसमेत उहाँले प्रस्ताव गर्नुभएको छ।
ऊर्जा क्षेत्रतर्फ ध्यान दिँदै उहाँले नेपाललाई क्षेत्रीय ऊर्जा केन्द्रका रूपमा विकास गर्न सकिने उल्लेख गर्नुभएको छ। जलविद्युत्, सौर्य तथा वायु ऊर्जाको उत्पादन वृद्धि गर्दै छिमेकी मुलुकमा निर्यात गर्न सकिने सम्भावनामा उहाँले जोड दिनुभएको छ।
सांस्कृतिक पहिचानको सन्दर्भमा उहाँले अष्टावक्र महागीता लाई नेपालको राष्ट्रिय पुस्तक घोषणा गर्नुपर्ने प्रस्ताव गर्नुभएको छ। यसले नेपालको सभ्यतागत पहिचान र आध्यात्मिक परम्परालाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रवर्द्धन गर्ने उहाँको विश्वास रहेको छ।
त्यसैगरी, एशियाली राष्ट्रहरूबीच सहकार्य, शान्ति र आर्थिक एकीकरणका लागि एसियाली संघ गठनको पहल नेपालले गर्नुपर्ने सुझाव पनि उहाँले प्रस्तुत गर्नुभएको छ। युरोपियन युनियन जस्तै संरचनाबाट प्रेरणा लिन सकिने उहाँले उल्लेख गर्नुभएको छ।
उहाँको एजेन्डाले नेपाललाई दीर्घकालीन रूपमा समृद्ध, आत्मनिर्भर र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रभावशाली राष्ट्रका रूपमा स्थापित गर्ने लक्ष्य लिएको छ।
स्वामी आनन्द अरूणले करिब १५ वर्षअघि नै यी एजेण्डा अघि सार्नुभएको बताइएको छ । प्रस्तावका रुपमा रहेका यी एजेण्डा कार्यान्वयनमा ल्याउन सकिए नेपालले स्वास्थ्य, पर्यटन, ऊर्जा, डिजिटल अर्थतन्त्र र अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीति सबै क्षेत्रमा नयाँ उचाइ हासिल गर्न सक्ने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।
