राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले राजनीतिक व्यवस्था र शासकीय संरचनामा हुने परिवर्तनबाट मात्रै युगका अपेक्षाहरू पूरा हुन नसक्ने बताएका छन्। १९औँ गणतन्त्र दिवस २०८३ का अवसरमा शुक्रबार सैनिक मञ्च टुँडिखेलमा आयोजित विशेष समारोहलाई सम्बोधन गर्दै उनले जनताका अपेक्षाहरू पूरा गर्नका लागि राज्यसत्ताको चरित्र, आचरण, राजनीतिक निष्ठा र मूल्यमान्यतामा पनि परिवर्तन ल्याउनु आवश्यक भएको बताएका हुन्।
आफ्नो सम्बोधनका क्रममा राष्ट्रपति पौडेलले केवल व्यवस्था बदलिएर मात्रै नागरिकको जीवनस्तरमा परिवर्तन आउन नसक्ने कुरामा जोड दिए। व्यवहार र आचरणमा सुधार नआए राजनीतिक परिवर्तनको कुनै औचित्य पुष्टि नहुने उनको भनाइ थियो। उनले स्पष्ट पार्दै भने, ‘अन्यथा, व्यवहारले राजनीतिक परिवर्तनलाई पुष्टि गर्दैन।’
गणतन्त्रले नेपाली नागरिकलाई सम्पूर्ण राजनीतिक अधिकारको ग्यारेन्टी गर्नुका साथै आफ्नो जाति, भाषा, धर्म, सम्प्रदाय, सभ्यता र भूमिको स्वामित्व दिएको उल्लेख गरे। राष्ट्रपति पौडेलले यो व्यवस्था हाम्रा लागि राष्ट्र निर्माणको एक महान प्रेरणा र अभिभारा भएको स्पष्ट पार्दै यसको मर्यादा बचाउन र समृद्ध बनाउन हामी सबै राजनीतिक निष्ठा, मूल्यमान्यता एवं आचरणमा परिवर्तनसहित एकतावद्ध भएर लाग्नुपर्नेमा जोड दिए।
सम्बोधनका क्रममा राष्ट्रपति पौडेलले देशको वर्तमान अवस्था र नागरिकको निराशाप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै आज देशको सबैभन्दा ठूलो शत्रु अरू कोही नभएर ढिलासुस्ती, अनियमितता र वेथिति नै भएको बताए। लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको सुन्दर सपना बोकेका नागरिकहरूलाई यी वेथितिहरूले निराश नबनाओस् भन्नेमा हाम्रो चिन्ता हुनुपर्ने उनको भनाइ थियो। जबसम्म प्रत्येक नागरिकको जीवनमा आशाको दियो बल्दैन, तबसम्म रगत र पसिनासँग साटेको संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको लक्ष्य पूरा नहुने उल्लेख गर्दै उनले राजनीतिक व्यवस्था र शासकीय संरचना बदलिएर मात्र युगका अपेक्षाहरू पूरा नहुने हुनाले राज्यसत्ताको चरित्र, आचरण र राजनीतिक दल एवं नेताको व्यवहारमा समेत परिवर्तन आउनु अपरिहार्य रहेको औंल्याए।
राष्ट्रपति पौडेलले मुलुकमा उत्पन्न विषम परिस्थितिको निकासका लागि भएको प्रतिनिधिसभा निर्वाचन सफलतापूर्वक सम्पन्न भई बलियो जनादेशसहितको सरकार बनेको र यसले जनताको चाहनाअनुसार समृद्धिका लागि सुशासन, सार्वजनिक सेवा प्रवाहमा सुधार, आर्थिक पुनरुत्थान, भ्रष्टाचारविरुद्ध शून्य सहनशीलता र सामाजिक उन्नतिलाई आफ्नो आधारभूत मार्गदर्शनका रूपमा अगाडि बढाउने निर्णय गरेको जानकारी दिए। सरकारले शासकीय सुधारका एक सय कार्यसूची पूर्ण कार्यान्वयन गर्दै सीमारहित अर्थतन्त्र र तौलरहित व्यापारका लागि संरचनागत एवं कानुनी सुधार अघि बढाएकाले जनतामा आशा जागृत हुने विश्वास उनले व्यक्त गरे। नागरिकले सुशासनसहितको समृद्धि खोजेकाले हाम्रा स्रोतहरूको उच्चतम प्रयोग गर्दै कृषि, पर्यटन, ऊर्जा र औद्योगिक क्षेत्रलाई बलियो बनाएर मात्र आर्थिक विकासलाई नागरिकको जीवनसँग जोड्न सकिने उनको भनाइ थियो।
नेपालको संविधानले निमुखालाई न्याय र विपन्नलाई आयको लक्ष्य राखेको चर्चा गर्दै राष्ट्रपति पौडेलले सिंहदरबारको अधिकार गाउँ–गाउँसम्म पुग्दा जनताले आफ्नै घरआँगनबाट सार्वभौमिकताको अभ्यास गरिरहेको बताए। उनले गणतन्त्र स्थापनाका लागि जीवन उत्सर्ग गर्ने सम्पूर्ण सहिदहरूप्रति हार्दिक श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै आन्दोलनका क्रममा अनेकौँ यातना सहने लोकतन्त्रका योद्धाहरू, अग्रज नेताहरू र नागरिक समाजप्रति सम्मान व्यक्त गरे।
यस वर्षको समारोहमा विगतको भन्दा फरक र नयाँ अभ्याससमेत देखिएको छ। गणतन्त्र स्थापना भएयता यस्ता औपचारिक समारोहहरूमा प्रधानमन्त्रीले सम्बोधन गर्ने अभ्यास रहँदै आएकोमा यसपालि प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहले मन्त्रिपरिषद्बाट निर्णय गराई अनुरोध पत्रसहित राष्ट्रपति पौडेललाई समारोहलाई सम्बोधन गरिदिन आग्रह गरेका थिए। सोही आग्रहबमोजिम राष्ट्रपतिबाट सम्बोधन भएको उक्त विशेष समारोहमा उपराष्ट्रपति रामसहायप्रसाद यादव, प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह, प्रधानन्यायाधीश, सभामुख, राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष, मन्त्रीहरू, संवैधानिक निकायका प्रमुखहरू, कूटनीतिक नियोगका प्रतिनिधिहरू तथा उच्चपदस्थ सरकारी अधिकारीहरूको बाक्लो सहभागिता रहेको थियो।
