जेनजी प्रदर्शनबारे छानबिन गर्न गठित उच्चस्तरीय जाँचबुझ आयोगले तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई फौजदारी मुद्दा चलाउन सरकारलाई सिफारिस गरेको छ।
पूर्व न्यायाधीश गौरीबहादुर कार्की नेतृत्वको आयोगले करिब पाँच महिनाको अनुसन्धानपछि आइतबार आफ्नो प्रतिवेदन प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीलाई बुझाएको हो। आयोगमा पूर्व एआईजी विज्ञानराज शर्मा र कानुन व्यवसायी विश्वेश्वर भण्डारी सदस्य रहेका छन्।
प्रतिवेदन बुझाएपछि आयोगका सदस्य विज्ञानराज शर्माले घटनामा गल्ती गर्ने व्यक्तिहरूलाई कानुनी दायरामा ल्याउन सिफारिस गरिएको बताए। उनका अनुसार प्रतिवेदन ९ सयभन्दा बढी पृष्ठको रहेको छ र त्यसमा विभिन्न अनुसूचीहरू पनि समावेश छन्।
आयोगले भदौ २३ र २४ गते काठमाडौँमा भएको जेनजी आन्दोलनका घटनाबारे छुट्टाछुट्टै विश्लेषण र सुझाव दिएको छ। भदौ २३ मा नयाँ बानेश्वर क्षेत्रमा भएको प्रदर्शनका क्रममा प्रहरीको गोली लागेर घटनास्थल तथा उपचारका क्रममा २१ जनाको मृत्यु भएको थियो। उक्त घटनामा आयोगले केन्द्रीय स्तरमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री ओली र जिल्ला स्तरमा काठमाडौँ जिल्ला सुरक्षा समितिका अध्यक्षलाई जिम्मेवार ठहर गर्दै फौजदारी कानुनअनुसार कारबाही अघि बढाउन सुझाव दिएको हो।
आयोग स्रोतका अनुसार काठमाडौँका तत्कालीन प्रमुख जिल्ला अधिकारी छविलाल रिजालमाथि पनि गोली चलाउने आदेश दिएको आरोपका आधारमा कानुनी कारबाही अघि बढाउन सिफारिस गरिएको छ। त्यस्तै तत्कालीन गृहमन्त्री रमेश लेखकलाई पनि कानुनी दायरामा ल्याउनुपर्ने सुझाव आयोगले दिएको बताइएको छ।
त्यसबेला गृह सचिव गोकर्णमणि दुवाडी र प्रहरी महानिरीक्षक चन्द्रकुवेर खापुङ थिए। प्रदर्शनकारीहरूले संसद् भवन घेरेपछि प्रहरी महानिरीक्षक खापुङले वाकीटकीमार्फत गोली चलाउन निर्देशन दिएको दाबी फिल्डमा खटिएका प्रहरी अधिकारीहरूले गर्दै आएका छन्।
आयोगले भदौ २४ मा भएको आगजनी, तोडफोड र लुटपाटका घटनामा संलग्न व्यक्तिहरूलाई पनि सम्बन्धित फौजदारी कसुरअनुसार अभियोजन गर्न सरकारलाई सिफारिस गरेको छ।
सरकार र जेनजी आन्दोलनका प्रतिनिधिबीच मङ्सिर २४ गते भएको १० बुँदे सम्झौताअनुसार प्रदर्शनका क्रममा अत्यधिक बल प्रयोग गर्नेहरूबारे निष्पक्ष छानबिन गरी कानुनी कारबाही सिफारिस गर्न उच्चस्तरीय जाँचबुझ आयोग गठन गरिएको थियो। जेनजी आन्दोलनका क्रममा कुल ७६ जनाको मृत्यु भएको आयोगले जनाएको छ।
सुनसरी क्षेत्र नम्बर १ को प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा श्रम संस्कृति पार्टीका उम्मेदवार हर्क साम्पाङ भारी मतान्तरले विजयी भएका छन् ।
उनले आफ्ना निकटतम प्रतिद्वन्द्वीलाई निकै पछाडि पार्दै ३५,७४१ मत प्राप्त गरी ऐतिहासिक जित दर्ता गराएका हुन् ।
निर्वाचनको रोचक प्रतिस्पर्धामा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीकी उम्मेदवार गोमा तामाङ दोस्रो स्थानमा रहिन् । उनले २७,२४९ मत प्राप्त गरिन् ।
नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी) का उम्मेदवार टीकाराम लिम्बुले ६,४६३ मत प्राप्त गरे भने नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका सूर्यबहादुर भट्टराई ६,१८५ मतमा सीमित भए ।
नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार सुजेन्द्र तामाङले भने ३,९७० मत मात्र प्राप्त गर्न सफल भए ।
बिहीबार सम्पन्न प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनमा झापा- ५ बाट भारी मतका साथ विजयी भएका रास्वपाका वरिष्ठ नेता बालेन शाहकी पत्नी सविना काफ्लेले झापाबासीलाई धन्यवाद दिएकी छन्।
उनले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत आफूहरूलाई माया, साथ र हौसला दिने सबैप्रति धन्यवाद व्यक्त गरेकी हुन्।
‘देशभरी नै यति धेरै उल्लास छाइरहँदा झापा ५ प्रति विशेष कृतज्ञता र नमन छ। धन्यवादका पात्रहरू धेरै छन्। एक एकलाई समेट्न गाह्रो छ। तर यो लेखिरहँदा हरेक अनुहारहरू मेरो मानसपटलमा मुस्कुराइरहेका छन्। यस क्षेत्रको संगठनका जोशिला साथीहरूलाई धेरै धेरै धन्यवाद। कति असहजताका बाबजुद पनि दिन रात नभनी तपाईँहरूले मेहनत गर्नुभयो। तपाईँहरूको मेहनत आज संसारले देखिरहेको छ। प्रत्यक्ष–अप्रत्यक्ष रूपमा जोडिनु भएका सबै साथीहरूलाई धन्यवाद,’ उनले समाजिक सञ्जालमा लेखेकी छन्।
झापामै माइती भएकी काफ्लेले आफूले झापामा माइतीसँग नयाँ घर पनि पाएको बताएकी हुन्। ‘संस्थामा औपचारिकता हुन्छ, मेहनत हुन्छ, गन्ती हुन्छ, मापन हुन्छ । तर परिवारमा प्रेम हुन्छ, प्रार्थना हुन्छ, आस्था हुन्छ, आशीर्वाद हुन्छ । म एउटा सचेत नागरिक हुँ भन्दै झापा छिरिरहँदा यो ठाउँले मलाई छोरी मान्यो, चेली मान्यो । यी सबै स्वागत, सम्मान र स्पर्शमा मैले माया देखेँ । आफ्नो उम्मेदवार प्रतिको विश्वास र आस्था देखेँ । उम्मेदवारले विजय प्राप्त गर्नु भयो तर मैले फेरि अर्को घर पाएँ, माइती पाएँ जसले मलाई दृढता र आत्मविश्वास सिकाएको छ ।’
काठमाडौँ महानगरपालिकाका पूर्वमेयर रहेका बालेनले झापा- ५ मा पूर्वप्रधानमन्त्रीसमेत रहेका नेकपा एमालेकाच अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीसँग प्रतिस्पर्धा गरेका हुन्। यसअघिका निर्वाचनमा भारी मतका साथ विजयी भएका ओलीलाई पराजय गर्नु बालेनका लागि चुनौतिका रुपमा हेरिएको थियो।
बालेनले ओलीलाई शाहले ओलीलाई ४९ हजार ६ सय १४ मतले पराजित गरेका हुन्।
काठमाडौँ । जेनजी आन्दोलन जाँचबुझ आयोगले आइतबार प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीलाई प्रतिवेदन बुझाएको छ ।
आयोगका अध्यक्ष गौरीबहादुर कार्की, सदस्य विज्ञानराज शर्मा र कानुन विशेषज्ञ विश्वेश्वर भण्डारी नेतृत्वको टोलीले प्रधानमन्त्री कार्कीलाई प्रतिवेदन बुझाएको हो । प्रतिवेदन बुझ्दै प्रधानमन्त्री कार्कीले अध्ययन गरेर आवश्यक प्रक्रिया अघि बढाउने बताएकी छन् ।
सरकारले गत असोज पाँचमा जेनजी आन्दोलनबारे छानबिन गरी सत्यतथ्य पत्ता लगाउन तीन सदस्यीय जाँचबुझ आयोग गठन गरेको थियो । आयोगका सदस्य विज्ञानराज शर्माले करिब २०० जनालाई सोधपुछ गरिएको र विज्ञहरुसँग पनि राय लिएर तयार गरिएको प्रतिवेदनमा दोषीमाथि कारबाहीको सिफारिस गरिएको जानकारी दिए ।
आयोगले भदौ २३ र २४ गते देखेका कुराहरू पत्ता लगाउने प्रयास गरेको बताए । उनले आयोगले कारबाहीको सिफारिस गरेको बताएपनि कसकसलाई कारबाहीको सिफारिस गरिएको भन्ने कुरा भने खुलाएनन् । शर्माले प्रतिवेदन कार्यान्वयन गर्ने काम सरकारको भएको बताए ।
काठमाडौँ – जेनजी आन्दोलनपछि तोकिएको प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा देशभर जताततै घण्टी बज्दा ठुला दलमाथि हाइभोल्टेजको झड्का लागेको छ । भदौ २३ र २३ गतेको जेनजी आन्दोलनले विघटन गरेको तत्कालीन संसदको पहिलो दल नेपाली कांग्रेस र दोस्रो नेकपा (एमाले)माथि फागुन २१ गते सम्पन्न चुनावमा ठुलो झड्का लागेको हो ।
अहिलेसम्म सार्वजनिक मतपरिणाम अनुसार कांग्रेस र एमालेका सभापति र अध्यक्षसहित सबै पदाधिकारी पराजित भएका छन् । कांग्रेस सभापति गगन थापा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी रास्वपाका नेता डा. अमरेशकुमार सिंहसँग १२ हजार बढी मतान्तरले पराजित भएका छन् ।
उता एमाले अध्यक्ष एवम् पूर्व प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली रास्वपाकै वरिष्ठ नेता बालेन्द्र साह (बालेन)सँग करिब ५० हजार मतान्तरले पराजित भएका छन् ।
त्यसैगरी कांग्रेका महामन्त्रीद्वय प्रदीप पौडेल र गुरुराज घिमिरे पराजित हुँदा एमालेका महासचिव शंकर पोखरेल, उपमहासचिव पृथ्वीसुब्बा गुरुङ, विष्णु पौडेलसमेत रास्वपासँगै पराजित भएका छन् ।
यता नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका संयोजक एवम् पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’मात्र एक्लो जित निकाल्ने शीर्ष नेता बनेका छन् । उनका सहयात्री एवम् नेकपाका सहसंयोजक पूर्व प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालसमेत पराजित भएका छन् ।
राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देनसमेत पराजित हुँदा काठमाडौं उपत्यकामा सधैभर आफ्नो जित निकाल्दै आएको भक्तपुर १ को नेपाल मजदुर पार्टीलेसमेत आफ्नो गढ छोड्नु परेको छ । लगातार संसदमा देखिँदै आएका नेपाल मजदुर किसान पार्टीका प्रेम सुवाल रास्वपासँगै पराजित भएका छन्।
सिराहा निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १ मा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का बब्लु गुप्ता विजयी भएका छन् ।
निकटतम प्रतिस्पर्धी नेपाली कांग्रेसका रामसुन्दर चौधरीलाई ३१ हजार ५३८ मतान्तरले पराजित गर्दै गुप्ता विजयी भएका हुन् । अन्तिम मतपरिणाम अनुसार गुप्ताले ४१ हजार ३२२ मत पाउँदा कांग्रेसका चौधरीले ९ हजार ७८४ मत पाए ।
त्यस्तै नेकपा एमालेका रामशंकर यादवले ७ हजार ८८६ मत पाए भने नेकपाका रामचन्द्र यादवले २ हजार ८५३ मत पाए । त्यस्तै जसपाका सत्यनारायण यादवले २ हजार २८५ मत पाए ।
श्रम संस्कृति पार्टीले प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा पहिलो सिट जित्दै खाता खोलेको छ ।
खोटाङबाट श्रम संस्कृति पार्टीका उम्मेदवार आरेन राई विजयी भएका हुन्। उनले १६ हजार ६१२ मत प्राप्त गरेका छन् ।
उनका निकटतम प्रतिस्पर्धी नेपाली कांग्रेसका वीर काजी राईले १२ हजार ७१४ मत ल्याएका छन्। त्यस्तै नेकपा एमालेका देवविक्रम राईले ११ हजार ९५७ मत प्राप्त गरेका छन् ।
नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा झापा–५ बाट विजयी भएका रास्वपाका बरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह (बालेन)लाई बधाई दिएका छन् । शनिबार साँझ सामाजिक सञ्जाल मार्फत ओलीले बालेनलाई बधाई दिएका हुन् ।
ओलीले लेखेका छन् ,‘बालेन बाबु, बिजयको लागि तपाईंलाई बधाई ! तपाईंको पाँच वर्षे कार्यकाल निर्विघ्न सफल रहोस् । हार्दिक शुभकामना !’
झापा ५मा बालेनले कुल ६८ हजार ३४८ मत प्राप्त गर्दै जित हात पारेका हुन् । उनका निकटतम प्रतिस्पर्धी ओलीले केवल १८ हजार ७३४ मत मात्रै प्राप्त गरे ।
एमालेको बलियो गढ मानिने र ओली आफैँ लामो समयदेखि अपराजित रहँदै आएको झापा–५ मा बालेनले ४९ हजार ६१४ मतको विशाल अन्तरले जित हासिल गरेका हुन् ।
झापा क्षेत्र नम्बर ५ बाट रास्वपा वरिष्ठ नेता बालेन शाह निर्वाचित भएका छन् ।
अन्तिम मतपरिणाम अनुसार, बालेन ६८ ३४८ मतसहित निर्वाचित भएका हुन् । उनले नेकपा एमालेका अध्यक्ष समेत रहेका पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई पराजित गरेका हुन् ।
एमाले अध्यक्ष ओलीले भने १८७२४ मत प्राप्त गरे । उनीहरूबीच ४९, ६१४ मतको अन्तर रह्यो ।
झापा–५ यसवर्षको निर्वाचनमा सबैभन्दा बढी चर्चाको केन्द्रमा रहेको थियो । काठमाडौं महानगरका पूर्वमेयर बालेन शाहले उम्मेदवारी दिएसँगै यो क्षेत्रमा ओलीसँग हुने प्रतिस्पर्धालाई लिएर चर्चा चुलिएको हो ।
काठमाडौं । आज दिउँसो चार बजेसम्मको मत परिणाम अनुसार रास्वपाका ६ जना उम्मेदवारहरुले ५० हजार भन्दा धेरै मत ल्याएर प्रतिनिधि सभा सदस्यमा निर्वाचित भएका छन् ।
सबैभन्दा धेरै मत चितवन क्षेत्र नम्बर ३ बाट सोविता गौतमले पाएकी छन् । गौतमले ५९ हजार २७७ मत पाएकी छन् । उनका निकटतम प्रतिस्पर्धी नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका उम्मेदवार रेनु दाहाललाई ३८ हजार ६ सय ६२ मत अन्तरले हराइन् । रेनु दाहालले २० हजार ६ सय १५ मत ल्याइन् ।
यसैगरी रुपन्देही ३ मा डा. लेखजंग थापाले ५८ हजार ८१४ मतसहित जित हात पारे । उनका निकटतम प्रतिस्पर्धी कांग्रेसका सुशील गुरुङले ८ हजार ४३५ मत पाए ।
यसैगरी ५० हजारभन्दा बढी मतसहित विजयी हुने रास्वपाका अर्का उम्मेदवार हुन् सुलभ खरेल । उनी रुपन्देही २ बाट ५६ हजार ५५० मतसहित निर्वाचित भए । उनका निकटतम प्रतिस्पर्धी नेकपा एमालेका नेता विष्णु प्रसाद पौडेलले १२ हजार ८६१ मत पाए । पौडेल ४३ हजार ६८९ मत अन्तरले पछि परे ।
मोरङ क्षेत्र नम्बर ६ बाट रुविना आचार्य पनि ५० हजार भन्दा बढी मतसहित निर्वाचित भएकी छन् । उनले ५५ हजार ५१३ मत पाएकी छन् । उनले कांग्रेस नेता डा. शेखर कोइरालालाई हराइन् । डा. कोइरालाले १२ हजार ८५० मत पाए । उनीहरुबीचको मत अन्तर ४२ हजार ६६३ छ ।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछाने पनि ५० हजार भन्दा बढी मतले विजयी भएका छन् । रविले चितवन क्षेत्र नम्बर २ बाट ५४ हजार ४०२ मतसहित विजयी भएका हुन् ।
उनले नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार मीना खरेललाई ३९ हजार ८३८ मतअन्तरले हराए । मीना खरेलको पक्षमा १४ हजार ५६४ मत पाएकी छन् ।
यसैगरी काभ्रे क्षेत्र नम्बर २ बाट निर्वाचित बदन कुमार भण्डारी पनि ५० हजार भन्दा बढी मत पाएर निर्वाचित हुने रास्वपा उम्मेदवारको सूचीमा छन् । भण्डारीले ५३ हजार ३४४ मत पाएका छन् । उनका निकतम प्रतिस्पर्धी कांग्रेसका मधुप्रसाद आचार्यले १७ हजार ८६८ मत पाए ।
