काठमाडौं । आगामी बिहीबार हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनका लागि निर्वाचन आयोगले ‘मौन अवधि’ सुरु गरेको छ । मतदान अघिको ४८ घण्टादेखि निर्वाचन आयोगले मौन अवधि सुरु गरेको हो ।
मौन अवधि सुरु भएसँगै निर्वाचन प्रचारप्रसारका सम्पूर्ण गतिविधिमा पूर्ण रोक लगाइएको छ । यस समयमा राजनीतिक दल, उम्मेदवार, सञ्चारकर्मी र मतदाता लगायतका सबै सरोकारवालाहरूले निर्वाचन आचारसंहिताको पालना गर्नुपर्ने आयोगले जनाएको छ ।
प्रचारप्रसार र सभा/सम्मेलनमा पूर्ण बन्देज : निर्वाचन आयोगका अनुसार मौन अवधिमा कुनै पनि प्रकारका चुनावी सभा, सम्मेलन, कार्यशाला, गोष्ठी वा अन्तरक्रिया गर्न पाइने छैन । मतदातालाई प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा प्रभाव पार्ने गरी गरिने जुलुस, प्रदर्शन वा कुनै पनि किसिमका राजनीतिक जमघटमाथि प्रतिबन्ध लगाइएको छ ।
सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल माध्यममा निगरानी : यस पटकको निर्वाचनमा सामाजिक सञ्जालमार्फत हुन सक्ने प्रचारप्रसारलाई रोक्न आयोगले कडा नीति अख्तियार गरेको छ । फेसबुक, ट्विटर (एक्स), टिकटक, भाइबर जस्ता सामाजिक सञ्जाल वा अनलाइनका माध्यमबाट कुनै पनि उम्मेदवारको पक्ष वा विपक्षमा सन्देश, सूचना वा प्रचार सामग्री सम्प्रेषण गर्न पाइने छैन । दलका भातृ संगठनहरूले पहिले नै पोस्ट गरेका विज्ञापन तथा प्रचार सामग्रीहरू समेत यो अवधिमा हटाउनुपर्ने प्रावधान छ ।
भोजभतेर र होहल्ला गर्न नहुने : मौन अवधिमा बाजागाजा बजाउन, नाचगान गर्न, सार्वजनिक भोजभतेर आयोजना गर्न वा मतदातालाई प्रलोभनमा पार्ने कुनै पनि गतिविधि गर्न निषेध गरिएको छ । मतदान केन्द्र वरपरको शान्ति भङ्ग हुने गरी कुनै पनि किसिमको हुलहुज्जत, होहल्ला वा त्रास सिर्जना गर्ने कार्य गरेमा कानुन बमोजिम कारबाही हुने आयोगले चेतावनी दिएको छ ।
प्रचार सामग्री हटाउन निर्देशन : मतदान केन्द्रको ३०० मिटर वरिपरि राखिएका राजनीतिक दल वा उम्मेदवारका ब्यानर, झण्डा र अन्य प्रचारप्रसारका सामग्रीहरू ४८ घण्टा अगावै हटाइसक्नु पर्नेछ । साथै, साउण्ड सिस्टम, एसएमएस वा अन्य कुनै पनि विद्युतीय माध्यमबाट मत माग्ने कार्यलाई पूर्णतः रोक लगाइएको छ ।
मतदानमा बाधा पुर्याउन नपाइने : मतदानको दिन मतदान केन्द्रमा खटिएका कर्मचारी वा मतदातालाई कुनै पनि प्रकारको बाधा–अवरोध पुर्याउन नहुने गरी सुरक्षा व्यवस्था कडा पारिएको छ । मतदान सुरु हुनुभन्दा तीन घण्टा अघिदेखि मतदान नसकिँदासम्म मतदान केन्द्र वरपरको वातावरण पूर्णतः शान्त र सुरक्षित राख्न आयोगले सबैमा अपिल गरेको छ ।
निर्वाचन आयोगले मौन अवधिको सूक्ष्म अनुगमन गरिरहेको र आचारसंहिताको उल्लंघन गर्नेलाई तत्काल कानुनी दायरामा ल्याइने स्पष्ट पारेको छ । निर्वाचनको अन्तिम घडीमा सबै पक्षलाई जिम्मेवार बन्न र लोकतान्त्रिक अभ्यासलाई सफल बनाउन समेत आग्रह गरिएको छ ।
